تأثير زئوليت بر خصوصيات بيوشيميايي و فيزيولوژيكي گياه گشنيز (Coriandrum sativum L.) در شرايط تنش كم‌آبي

اين آزمايش با هدف بررسي تأثير زئوليت بر خصوصيات بيوشيميايي و فيزيولوژيكي گياه دارويي گشنيز در شرايط تنش خشكي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‌هاي كاملاً تصادفي در چهار تكرار طي دو سال زراعي 97-1396 و 98-1397 انجام شد. عامل تنش خشكي در سه سطح (شامل: 100% نياز آبي (بدون تنش)، 75% نياز آبي (تنش ملايم) و 50% نياز آبي (تنش شديد)) و مصرف زئوليت در پنج سطح (عدم مصرف، 2، 4، 6 و 8 تن در هكتار زئوليت). نتايج نشان داد كه با اعمال تنش خشكي، ارتفاع گياه، وزن تر و خشك اندام هوايي به‌طور چشم گيري كاهش يافت؛ درحالي‌كه با كاربرد زئوليت تاحدودي اثرات تنش كم آبي كاهش يافت. بيشترين و كمترين ميزان وزن خشك اندام هوايي به ترتيب، در آبياري نرمال (بدون تنش) با كاربرد شش تن زئوليت در هكتار (2/99 گرم بر بوته) و در شرايط خشكي (50 درصد نياز آبي) بدون كاربرد زئوليت (1/22 گرم بر بوته) به دست آمد. همچنين كاهش ميزان آبياري، سبب افزايش پرولين شد، درحالي‌كه با كاربرد زئوليت تا اندازه‌اي اثرات خشكي كاهش يافت. آبياري نرمال و مصرف شش تن در هكتار زئوليت كمترين مقدار پرولين و تنش شديد (آبياري 50 درصد نياز آبي) و عدم مصرف زئوليت، بيشترين ميزان پرولين را دارا بود. به‌طوركلي مشخص شد كه با اعمال تنش ملايم (75 درصد نياز آبي) و استفاده از شش تن در هكتار زئوليت مي توان ضمن كاهش اثرات تنش، از عملكرد اقتصادي قابل قبولي در گياه گشنيز برخوردار بود.