تأثير ال-گلوتامين و نوع محيط‌كشت بر كشت ريشه مويين زرين‌گياه (Dracocephalum kotschyi Boiss.)

القا و توليد ريشه مويين در زرين گياه (Dracocephalum kotschyi Boiss.) به عنوان يكي از تكنيك هاي كشت بافتي و زيست محيطي در توليد متابويت‌هاي ثانويه اين گياه، مورد بررسي قرار گرفت. به همين منظور آزمايشي در قالب طرح كاملاً تصادفي در چهار تكرار به صورت كشت درون شيشه اي انجام گرفت. بهترين سويه اگروباكتريوم رايزوژنز از ميان سويه هاي MSU، A7 و A4-N از برگ هاي چهار هفته اي زرين گياه و بهترين سن برگ جهت تلقيح با باكتري، از گياهچه هاي دو هفته اي، سه هفته اي و چهار هفته‌اي انتخاب شدند. به منظور القاي ريشه مويين مناسب ترين محيط كشت در مرحله هم كشتي از ميان محيط كشت هاي MS و MS فاقد تركيبات حاوي عناصر پرمصرف (NH4NO3، KNO3، CaCl2 و KH2PO4) و در مرحله پس از هم كشتي از ميان محيط كشت هاي MS و MS حاوي ال-گلوتامين به غلظت 0/1 گرم بر ليتر انتخاب شدند. بيش ترين درصد ريشه زايي به هنگام استفاده از سويه MSU (%90)، برگ چهار هفته ايي (82/28 درصد) و محيط كشت MS فاقد تركيبات پرمصرف در مرحله هم كشتي و محيط كشت MS حاوي ال-گلوتامين در مرحله پس از هم كشتي (75/78 درصد) مشاهده شد. تراريختگي ريشه هاي مويين تشكيل شده نيز از طريق واكنش زنجيره اي پلي مراز و به وسيله آغازگرهاي ژن هاي rolC و aux1 تأييد شد. نتايج نشان داد كه توليد ريشه مويين از اين گياه به نوع سويه، سن برگ و نوع محيط كشت بستگي داشت. در حالي كه نوع سويه و سن برگ تأثيري بر روي طول ريشه تشكيل شده نشان نداد. نتايج حاصل از اين مطالعه مي‌تواند در توليد تركيبات دارويي اين گياه مانند رزمارينيك اسيد از طريق تكنيك بهينه‌سازي شده ريشه مويين مورد استفاده قرار گيرد.