برگزاري نماز جماعت در مدارس از منظر فقه تريبتي

هدف: بررسي اجتهادي «برگزاري نماز جماعت در مدارس» و استنباط حكم آن و نيز احكام روشهاي تربيتي در اين زمينه و روشهاي آسيب زا، هدف اين پژوهش بود. روش: اين پژوهش براي حل مساله خود از روش اجتهادي مبتني بر روش شناسي دانش فقه (و فقه تربيتي) بهره گرفته و ميزان مطلوبيت نماز جماعت و روشهاي مفيد و نامفيد آنرا با مراجعه به قرآن و سنت و عقل و قواعد فقهي استنباط نموده است. يافته ها: بررسي ها نشان مي دهد كه اقامه نماز جماعت، بر كارگزاران تربيتي مدرسه از باب وظايف عام هدايتي هر مسلمان، متسحب است و بعنوان كارگزار حكومت اسلامي و يا نائب/وكيل/اجر خانواده مسلمان واجب است. همچنين در جمهوري اسلامي ايران، تكليفي قانوني است. روشهاي برگزاري نماز خود، محكوم به احكام و ضوابطي هستند و از مهمترين ضوابط شرط احتمال تاثير و حرمت إضرار و إضلال در انتخاب سبك ها و روشهاي تربيتي است. همچنين بهره گيري از إجبار شديد (واداشتن متربي با سلب اختيار) و إكراه شديد (واداشتن متربي با تهديد جان و آبرو) و إكراه متوسط (واداشتن متربي با تهديد به سلب حقوق الزامي) در اقامه نماز جايز نيست. همچنين درصورتي كه اقامه نماز جماعت موجب تنفر از نماز و يا تثبيت نفاق و دورويي (در بلندمدت) شود، حرام و واجب است كارگزاران مدرسه، روش هاي مفيدتر و مبتني بر كارشناسي دقيق، را جايگزين نمايند. نتيجه گيري: اين نوشتار نشان داد كه فقه تربيتي ظرفيت خوبي براي استخراج تجويزات تربيتي اسلام در يك مساله (نماز جماعت و مسائل پيرامون آن) دارد و مي تواند در كنار تحقيقات فلسفي، تاريخي، تطبيقي و تجربي در تربيت پژوهي به كار آيد.