پويايي درون‌نهادي و تأثير آن بر ديپلماسي راه دوم ميان ايالات ‌متحد آمريكا و روسيه

روابط ايالات ‌متحد آمريكا و فدراسيون روسيه در دوران جنگ سرد و پس‌ از آن همواره از دشمني آشكار تا رقابت در نوسان بوده است. چه در دوران جنگ سرد و چه در دورۀ پس از آن، فرايندهاي ديپلماسي راه دوم به‌عنوان سازوكاري سازمان‌يافته و نهادينه‌، مكمل ديپلماسي رسمي دو كشور بوده است. در اين نوشتار به‌دنبال پاسخ اين پرسش هستيم كه عوامل نهادي داخلي چگونه به پيگيري ديپلماسي راه دوم در تحقق منافع آمريكا و روسيه در دوران جنگ سرد و پس‌ از آن منجر شده است؟ در پاسخ اين فرضيه مطرح مي‌شود كه در سازگاري با مسير تاريخي طي‌شده در دوران جنگ سرد، لزوم تأمين منافع راهبردي و پايدار هر كشور، استفاده از نهادهايي با ارتباطات گسترده با دولت و روابط شكل‌گرفته در فرايندهاي غيررسمي، موجب تداوم اين مسير از ديپلماسي در روابط آمريكا و روسيه شده است. براي آزمون اين فرضيه از نظريۀ نهادگرايي تاريخي و به‌طور مشخص عنصر «هم‌پاياني» بهره گرفته‌ايم. در اين زمينه، براي بررسي عوامل يكساني كه برايند مشابهي را در دو دورۀ متفاوت ايجاد كرده است؛ از روش تاريخي ـ تطبيقي بر مبناي مقايسۀ دو دورۀ زماني جنگ سرد و دوران پس ‌از آن استفاده‌ كرده‌ايم. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‎دهد كه تداوم الگوي نهادي در هر دو دوره، مشترك است، ولي تغيير در سطح منافع و ورود نهادهايي با فاصلۀ زياد از مراكز قدرت، موجب كاهش تأثيرگذاري اين فرايندها بر جريان‌هاي رسمي در دورۀ متأخر شده است. هرچند كه كميت مسيرها و نهادهاي دخالت‌ كننده افزايش آشكاري داشته است.