بررسي چيستي و شاخصه‌هاي «حِكْمَه بَالِغَهٌ» آيه 5 سوره قمر از دريچه تفاسير فريقين

حكمت بالغه، ازجمله تركيب‌هاي قرآني است كه درباره آن، آراء گوناگوني در بيان مراد، مصداق و به‌ويژه شاخصه‌هاي آن مطرح شده است. پژوهش حاضر به روش توصيفي و تحليلي (با كمك از جدول تحليل محتوا) و از دريچه تفاسير فريقين (بيش از 50 تفسير شيعي و اهل سنت از سده‌هاي مختلف) به بررسي چيستي و استخراج شاخصه‌هاي «حِكْمَه‌ بَالِغَه‌» آيه 5 سوره قمر پرداخته است. يافته‌ها از آن حكايت دارد كه بيشتر تفاسير شيعي و سني، قرآن را همان «حِكْمَه‌ بَالِغَه‌» دانسته‌اند. بااين‌حال مصاديقي چون: وحي الهي، تعاليم و معجزات انبياء (ع) و سير ارسال پيامبران (ع) از جانب حضرت حق نيز علاوه بر قرآن، در دايره مصداقي «حِكْمَه‌ بَالِغَه‌» قرار دارد. «حِكْمَه‌ بَالِغَة» ٌ شاخصه‌هايي دارد؛ ازجمله: درنهايت راستي و استواري، حق، تام و كامل بودن، نبود نقصان در آن و غيره. در شاخصه‌هاي مستخرج از تفاسير فريقين، مقوله‌هاي معرفتي نظير عدم نقصان‌پذيري و تربيتي مانند حكمتي براي ابلاغ به قلوب مستعد مشهود است.