واكاوي علل شكاف جغرافياي دانشگاهي و نيازهاي جامعه با مدل داده بنياد

دانشگاه هاي كارآفرين به‌عنوان نسل سوم باهدف تربيت نيروهاي انساني كارآفرين و ارتباط با صنعت در نيمه دوم قرن بيستم پا به عرصه ظهور گذاشتند و بسترسازي جهت اشتغال دانشجويان از رسالت‌هاي مهم دانشگاه‎‌ها به شمار مي‌آيد. با توجه به انتقادهايي كه از عدم كارايي لازم فارغ‌التحصيلان دانشگاهي ازجمله جغرافيا در شرايط واقعي اشتغال و هم‌راستا نبودن پژوهش‌هاي جغرافيايي با نيازهاي جامعه و احساس شكافي كه در اين مورد اظهار مي‌شود، هدف اين پژوهش بررسي علل شكاف جغرافياي دانشگاهي و نيازهاي جامعه تعيين شد. لذا با استفاده از مدل‌هاي داده بنياد و تريپل هليكس اين هدف دنبال شد. ضمن مصاحبه با 30 تن از اساتيد، دانشجويان و فارغ‌التحصيلان شاغل رشته جغرافيا و كدگذاري آن‌ها و در نظر گرفتن عناصر مدل پارادايمي (علي، زمينه‌اي، مداخله‌گر، راهبردها، پيامدها)، مقوله‌ها و زير مقوله‌ها به هر يك از اين شرايط منتسب و تشريح شد. نتايج نشان داد كه از بين 94 مفهوم شناسايي‌شده در مصاحبه‌ها، در مراحل مختلف كدگذاري، به 32 مقوله و درنهايت به 10 مقوله اصلي كاهش يافت. مقوله مركزي يا هسته، به‌عنوان «كالايي شدن دانش» شناسايي گرديد. كالايي شدن دانش و دانشگاه، در كنار فرايندهاي افزايش‌دهنده تقاضاي آموزش و مدرك‌گرايي در جامعه، كميت گرايي را تقويت مي‌كند. هم چنين عوامل مداخله‌گر و زمينه‌سازي همچون جايگاه نامناسب جغرافيا در ساختار استخدامي كشور، عدم اعتماد و اعتقاد به پژوهش در حوزه اجرايي، به روز نبودن سرفصل‌ها، ضعف آموزش و مهارت‌آموزي دانشجويان جغرافيا، باعث كاهش كيفي جريان آموزش و ضعف بازار كار رشته جغرافيا، باعث اقبال بيشتر بخش‌هاي دولتي و غيردولتي به رشته‌هاي هم‌جوار با جغرافيا شده است.