تحليل مقايسه‌اي از مؤلفه‌هاي آموزش صلح در كتاب‌هاي درسي علوم اجتماعي قبل و بعد از سند تحول

امروزه آموزش براي صلح، در كنار رشد و توسعۀ پايدار، برابري، حقوق بشر و اهداف مربوط به آن، نقش بسيار مهمي را ايفا مي‌كند. در واقع انسان‌ها بايد خود را به‌عنوان جزئي از يك اجتماع مردمي آرام و صلح‌طلب بدانند و از طريق گفت‌وگو و مذاكره، به مشاركت و همكاري بپردازند؛ چنين دستاوردي تنها از طريق آموزش صلح به‌صورت نظام‌مند امكان‌پذير خواهد بود. هدف اصلي اين پژوهش، بررسي و تحليل محتواي كتاب‌هاي درسي علوم اجتماعي دورۀ ابتدايي قبل و بعد از سند تحول بنيادين بر مبناي مؤلفه‌هاي هفت‌گانۀ آموزش صلح يونسكو (1999) بوده است. اين تحقيق از نظر هدف كاربردي و بر مبناي روش كيفي_كمّي و با استفاده از تحليل محتواي قياسي مايرينگ انجام ‌شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه در كتاب‌هاي قبل از سند مؤلفه‌هاي بين‌المللي‌گرايي، دموكراسي و حفظ فرهنگ‌ها بيشتر از بقيۀ مؤلفه‌ها مورد توجه و اهميت بوده، ولي مؤلفۀ خود و ديگري كمترين اهميت را داشته است، در حالي‌كه اين مؤلفه در كتاب‌هاي بعد از سند، از بيشترين توجه و اهميت برخوردار شده است. اين پژوهش مي‌تواند به مسئولان نظام آموزش و پرورش يادآوري كند كه نسبت به افزايش فراواني مؤلفه‌هاي صلح يونسكو در محتواي اين كتاب‌ها اهتمام ورزيده و طبق مدل رودخانه‌اي برانتماير، هر يك از مؤلفه‌ها به‌طور متوازن در بين پايه‌ها توزيع شوند؛ تا فراگيران با شناخت خود، همدلي و احترام نسبت به هم و با رعايت برابري و عدالت و بيان آزادانۀ عقايد خود با ديگران به‌صورت مؤثر و سازنده ارتباط برقرار كنند.