مقايسه اثر بخشي درمان شناختي ـ رفتاري (CBT) با درمان هيپنوتراپي شناختي ـ رفتاري (CBH) بر وزن افراد مبتلا به چاقي

سابقه و هدف: چاقي و بيماري هاي جسمي و روان شناختي كه براي مبتلايان به وجود مي آيد، نشان مي دهد كه به درمان هاي تأثيرگذار، در دسترس و مقرون به صرفه اي نياز است. به دليل اينكه تاكنون مقايسه اثر بخشي درمان شناختي - رفتاري ((CBT با هيپنوتراپي شناختي - رفتاري (CBH) بر وزن افراد مبتلا به چاقي انجام نشده، بنابراين اين تحقيق انجام شد.روش كار: اين پژوهش از نوع تجربي روي نمونه اي به حجم 30 نفر از افراد مبتلا به چاقي انجام شد. شركت كنندگان به شيوه تصادفي به دو گروه مختلف شناختي - رفتاري و هيپنوتراپي شناختي - رفتاري تقسيم شدند. تصادفي سازي ساده براساس جدول اعداد تصادفي انجام شد، به اين صورت كه يك عدد به صورت رندوم انتخاب شد و براساس آخرين رقم سمت راست، يكي از گروه ها براي تعيين توالي رندوميزشن استفاده شد. لازم به ذكر است اگر در هنگام انتخاب عدد تصادفي، عدد سمت راست صفر و يا 7 تا 9 بود، آن عدد در نظر گرفته نمي شد و يك عدد تصادفي دوباره انتخاب مي شد. اين كار تا وقتي كه تمام 30 نفر به دو گروه تخصيص داده شوند ادامه پيدا كرد و پنهان سازي با كمك پاكت نامه هاي مهر و موم شده انجام گرفت و هر دو گروه در دو مرحله زماني پيش آزمون، پس آزمون مورد سنجش قرار گرفتند. ابزار سنجش در اين پژوهش شامل نمايه توده بدني (BMI) بود. روش آماري در اين تحقيق به اين صورت است كه داده ها با كمك نرم افزارspss -نسخه 23 با خطاي 0/05 مورد تحليل قرار گرفتند. براي توصيف و تحليل داده ها از شاخص هاي فراواني، ميانگين، انحراف معيار و تحليل تي - تست ((T-Test استفاده شد.يافته ها: نتايج نشان داد كه بين گروه هيپنوتراپي شناختي - رفتاري در مقايسه با گروه شناختي - رفتاري در كاهش وزن افراد مبتلا به چاقي تفاوت معناداري وجود دارد. ميانگين و انحراف استاندارد درمان شناختي - رفتاري در پيش آزمون (4/1 ± 35/02) و پس آزمون (2/2± 32/5) و همچنين ميانگين و انحراف استاندارد هيپنوتراپي شناختي - رفتاري در پيش آزمون (4/30±35/6) و در پس آزمون (2/2 ±29/1) بررسي شد. در گروه هيپنوتراپي شناختي - رفتاري بيش از دو برابر شناختي - رفتاري كاهش داشتيم و اين اختلاف به لحاظ آماري معنادار است. تفاوت بين دو گروه آزمايشي از لحاظ آماري معنادار بود (0/004 P) و مداخله هيپنوتراپي شناختي - رفتاري تأثير بيشتري در كاهش وزن داشت.نتيجه گيري: به نظر مي رسد كه مداخله هيپنوتراپي شناختي - رفتاري بيشتر از شناختي - رفتاري روي كاهش وزن مؤثر است.