كنترل كمي وكيفي تعدادي دمنوش معطر گياهي موجود دربازار ايران

زمينه و اهداف: امروزه از انواع دمنوش‌هاي گياهي بر اساس تركيبات شيميايي آن‌ها، با اهداف مختلف درماني و تغذيه‌اي استفاده مي‌شود. كنترل كيفي فراورده‌هاي حاوي گياهان دارويي حائز اهميت است.مواد و روش‌ها: در اين پژوهش كنترل كمي و كيفي پنج نمونه دمنوش معطر كيسه‌اي بابونه ((Chamomile، رازيانه (Fennel). اسطوخودوس (Lavender)، نعناع (Spearmint) و آويشن ) (Thyme از نظر نوع گياه، ميزان خاكستر، ميزان اسانس و ماده مؤثره موجود انجام شد. اسانس به روش تقطير با آب تهيه و شناسايي تركيبات عمده موجود در آن به روش آناليز گاز كروماتوگرافي صورت گرفت. يافته‌ها: در نمونه‌هاي مورد بررسي به كمك آزمايش خرده نگاري وجود گياهان دارويي مذكور در دمنوش‌ها اثبات شد. بر اساس آزمايش كروماتوگرافي لايه نازك TLC)) ميزان Rf تركيب عمده‌ي آنتول در اسانس رازيانه، لينالول و ليناليل استات در اسانس اسطوخودوس، تيمول و كارواكرول در اسانس آويشن و كاروون در اسانس نعناع به ترتيب 3.88،0.0، 0.75، 0.55 و 0.5 بود. از گياه بابونه اسانس حاصل نشد. ميزان خاكستر نامحلول در اسيد و خاكستر تام براي نمونه رازيانه به ترتيب 1 و 8، اسطوخودوس 5 و 13، بابونه 5.47 و 7.5، نعناع 2.5 و 8 و براي آويشن 1 و 11 درصد بود. در بررسي ميزان ماده‌ي مؤثره بر اساس GC، مقدار آنتول 0.098، كاروون 0.621، تيمول 0.019 و لينالول 0.164 گرم بر ميلي‌ليتر بود. طبق آزمايش TLC، ميزان Rf به دست آمده براي تركيبات عمده‌ي اسانس، با شاخص‌هاي استاندارد ذكر شده در منابع مطابقت داشت. ميزان خاكستر نامحلول در اسيد و خاكستر تام رازيانه، نعناع و بابونه نيز با مقادير موجود در فارماكوپه‌ي گياهي ايران مطابقت داشت ولي اين مقادير براي گياه اسطوخدوس و آويشن تطبيق نداشت.نتيجه‌گيري: انجام آزمايش‌هاي ادواري روي فرآورده‌هاي گياهي پس از ورود به بازار (PMS) براي اطمينان از كيفيت مناسب فرآورده ضروري است و توصيه مي‌شود. نتايج اين مطالعه مي‌تواند به ايجاد پارامترهاي كيفيت براي استانداردسازي دمنوش‌هاي گياهي در سطح عرضه كمك كند.