• شماره ركورد
    1359295
  • عنوان مقاله

    تأثير انتقال رسوب در عرض پهنه‌بندي سيلاب رودخانه‌ آجي‌چاي

  • پديد آورندگان

    آژيده ، ميثم دانشگاه تبريز , اعلمي ، محمد تقي دانشگاه تبريز - دانشكده عمران - گروه آب , عباسي ، حبيبه دانشگاه تبريز - دانشكده فني و مهندسي مرند - گروه عمران , ملكاني ، ليلا دانشگاه تبريز - دانشكده فني و مهندسي مرند - گروه عمران

  • از صفحه
    63
  • تا صفحه
    85
  • كليدواژه
    پهنه‌بندي سيلاب , انتقال رسوب , بستر ثابت , بستر متحرك , مدل HEC-RAS
  • چكيده فارسي
    نقشه‌هاي پهنه‌بندي سيلاب، يكي از اطلاعات‌پايه و مهم در مطالعات طرح‌هاي عمراني در جهان محسوب مي‌شوند. در روش مرسوم تهيه نقشه‌هاي پهنه‌بندي سيلاب، محاسبات بر اساس جريان دائمي با فرض بستر ثابت (بدون در نظر گرفتن انتقال رسوب) انجام مي‌شود. هدف اصلي اين تحقيق، بررسي تأثير فرسايش و انتقال رسوب رودخانه بر روي پهنه‌بندي سيلاب رودخانه‌ها است. در اين راستا محاسبات پهنه‌بندي سيلاب رودخانه آجي‌چاي در مدل HEC-RAS در حالت مرسوم (جريان دائمي با بستر ثابت) محاسبه گرديد. در گام بعدي، محاسبات پهنه‌بندي سيلاب با استفاده از جريان شبه غيردائمي با بستر متحرك انجام شد و با نتايج حاصل از مرحله قبل مقايسه گرديد تا ميزان تأثير انتقال رسوب در پهنه‌بندي سيلاب مشخص گردد. مقايسه بين نتايج به دست آمده در دو حالت جريان دائمي (بستر ثابت) و جريان شبه‌دائمي با بستر متحرك نشان داد كه در مقاطع رسوب‌گذار، عرض سطح آب در حالت جريان با بستر متحرك افزايش مي‌يابد. بيشترين ميزان اين افزايش عرض، 19 درصد است؛ به‌عبارت‌ديگر در رودخانه مذكور، عرض پهنه‌بندي سيلاب در روش مرسوم كمتر محاسبه مي‌شود. اين موضوع ضرورت بررسي شرايط رودخانه از نظر فرسايش و رسوب‌گذاري را تأييد مي‌نمايد تا زماني كه رودخانه حالت رسوب‌گذاري دارد ميزان پهنه‌ سيلاب با دقت بيشتري تعيين شود. افزايش پهنه‌ سيلاب در مقاطع رسوب‌گذار، به دليل انباشت رسوبات در مقطع و به دنبال آن افزايش سطح جريان و عرض پهنه‌بندي سيل است؛ بنابراين پيشنهاد مي‌شود در رودخانه‌هاي رسوب‌گذار از مدل شبه غيردائمي (بستر متحرك) جهت تهيه نقشه‌هاي پهنه‌بندي سيلاب جهت تأمين ايمني بيشتر استفاده شود. نتايج اين تحقيق نشان‌دهنده اهميت ريخت‌شناسي رودخانه در تهيه نقشه‌هاي پهنه‌بندي سيلاب رودخانه‌ها به‌منظور مديريت سيل است.
  • عنوان نشريه
    جغرافيا و مخاطرات محيطي
  • عنوان نشريه
    جغرافيا و مخاطرات محيطي