بررسي همديدي سيل حوضه آبخيز باليخلوچاي اردبيل (مطالعه موردي: 16 اسفند 1388 و 17 آذر 1389)

سيلاب به‌عنوان يكي از بلاياي طبيعي با داشتن بيش‌ترين فراواني نسبي وقوع همواره زندگي بشر را تهديد نموده است. هدف از انجام اين تحقيق كشف روابط الگو‌هاي گردش جوي با سيلاب‌هاي حوضه آبخيز باليخلو‌چاي اردبيل به‌منظور جلو‌گيري از مخاطرات آن با رويكرد محيطي به گردشي است. براي اين كار داده‌هاي دبي براي سه ايستگاه پل‌الماس، نير، گيلانده از سال (1353-1392) از اداره آب‌ منطقه‌اي استان اردبيل اخذ شد و با استفاده از روش خوشه‌بندي سلسله‌مراتبي ward دو مورد از سيلاب رخداده در تاريخ 16 اسفند 1388 و 17 آذر 1389 به‌عنوان فرين انتخاب و تحليل گرديد. داده‌هاي مربوط به سطوح فوقاني جو از سايت مركز ملي پيش‌بيني محيطي (NCEP-NCAR) تهيه شد و نقشه‌هاي تركيبي فشار تراز سطح دريا با ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هكتوپاسكال، بردار باد با آب قابل بارش، امگا با تاوايي و هاف مولر رطوبت ويژه در محيط نرم‌افزار گردس ترسيم گشت. نتايج تحليل سينوپتيكي نشان داد حاكميت سامانه كم‌فشار حرارتي مديترانه‌اي و پر‌فشار حرارتي چين عامل مهمي در اغتشاش جوي بوده و در كنار آن قرار‌گيري منطقه موردمطالعه در جلوي محور فرود ناوه‌ي شرق مديترانه حركات چرخندي هوا را در پي داشته و وضعيت سرعت قائم هوا و تاوايي روي منطقه موردمطالعه بيانگر جوي ناپايدار بوده است. مقدار نم ويژه نيز از روز قبل از وقوع سيل در لايه‌هاي پاييني اتمسفر افزايش يافته و شار رطوبت درياي مديترانه از طريق باد‌هاي غربي جنب‌حاره‌اي بر جو منطقه موردمطالعه در ايجاد بارش‌هاي سيل‌آسا نقش مهمي داشته است.