بررسي توزيع زماني- مكاني و امكان پيش‌بيني جست‌باد در ايران

امروزه شاهد انبوهي از پديده هاي مخرب طبيعي هواشناسي و هيدرولوژيكي هستيم كه هرساله تلفات و خسارات مالي و زيست‌محيطي بيشتري به زندگي بشر وارد مي كنند. يكي از پديده هاي جوي كه مي تواند بر ايمني پرواز، حمل و نقل، سازه ها، انرژي و بسياري ديگر از جنبه هاي زندگي بشري اثر مستقيم داشته باشد، جست باد است. هدف از اين مطالعه، بررسي توزيع زماني-مكاني جست باد در كشور ايران در يك بازۀ زماني 15 ساله و ارزيابي يك روش تجربي تحت عنوان WPD جهت پيش بيني اين پديده با استفاده از برونداد مدل WRF است. بدين منظور داده‌هاي ثبت شده در 32 ايستگاه همديدي بين سال هاي 2004 تا 2018 ميلادي موردمطالعه قرار گرفت. نتايج نشان داد تعداد دفعات وقوع جست باد در مناطق جنوب شرق و شمال غرب كشور به مراتب بيشتر از ساير مناطق بوده است؛ درحالي‌كه فراواني وقوع جست بادهاي همرفتي در نيمه غربي كشور بيشتر بود. به‌طور كلي، فراواني وقوع جست باد در بازه موردمطالعه روندي صعودي داشته و اغلب گزارش هاي جست باد همرفتي مربوط به فصل بهار بوده است. در مجموع، 67 درصد جست بادها در نيمه اول سال گزارش گرديده اند و تنها 13 درصد از آن‌ها در فصل پاييز اتفاق افتاده اند. همچنين محتمل ترين زمان وقوع جست باد بين ساعت هاي 18-12 محلي بوده است. در ادامه و از ميان روش هاي پيش بيني جست باد، رابطه مورداستفاده در سامانه پس پردازش يكپارچه مدل WRF (WPD) انتخاب و عملكرد آن در كشور ايران مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج حاصل از روش پيش گفته بر روي 885 مورد جست باد غيرهمرفتي، حاكي از عملكرد مطلوب اين روش جهت پيش بيني جست باد در ايران بود.