تحليل واقعات عرفاني با تصحيح و بررسي رسالهء ذكر واقعات از باخرزي

واقعه‌بيني از احوال اشراقي در سلوك صوفيانه است كه در آن سالك، درونيّات خويش را در ارتباط با عالم غيب مي‌بيند. واقعه را حالت ميان نوم و يقظه گفته‌اند كه به‌ويژه در خلوت‌نشستن و استغراق در ذكر حادث مي‌شود. واقعات، همچون رويا، نمادگونه هستند و اين پير است كه با تأويل و تعبير آن، سالك را از مهالك پيش‌آينده يا دغدغه‌هاي سلوك مطلع مي‌كند؛ بنابراين، معرفت اين واقعه‌بيني نياز است. پس از تحليل واقعه از منظر صوفيان، تفاوت آن با خواب و بررسي سنّت واقعه‌گويي و واقعه‌نويسي، به بررسي رسالهء ذكر واقعات مي‌پردازيم كه پاسخ‌هاي باخرزي است به واقعات و پرسش‌هاي مريدي به نام أخي رضي. باخرزي با پاسخ‌هاي كوتاه و صريح، علاوه بر بيان وجوهي از منظومهء معرفت‌شناسي در طريقت كبرويه، فتاوي خويش را نيز در مباحث مربوط بيان مي‌كند. اين فتاوي گاه برگرفته از آراي مشايخ متقدّم است. در واقعات نيز باخرزي اغلب بر جنبهء ارشادي توجّه دارد تا تأويل و تعبير صرف؛ بنابراين، دستوراتش چنان كه بايد مبتني بر چگونگي سلوك واقعه‌بين است. رسالهء مصحَّح ذكر واقعات، علاوه بر ارزش معرفت‌شناسي، به عنوان متن ادبي كهن نيز حائز اهميت است.