تحول معناي علم از فائز به غالب و شكل‎گيري نظام آموزش عمومي جديد

مدعاي اصلي ما اين است كه در دوره معاصر ايران، معناي علم كه در تجربه تاريخي مسلمانان همواره «علم فائز» بوده به «علم غالب» تغيير پيدا كرده است. مفهوم «علم» يكي از مفاهيم بنيادين فرهنگ اسلامي است و تغيير در معناي آن در دوره معاصر ايران، سبب به‌وجود آمدن تحولات فرهنگي عظيمي شده و به‌دنبال خود ساختارهاي جديدي را نيز به‌وجود آورده است. نظام آموزش عمومي كشور ازجمله اين ساختارهاي نوظهور است. نظام آموزش عمومي از ابتداي شكل‎گيري آن تاكنون همواره متأثر از معناي جديد علم بوده و بر‎اساس‌اين، به‎عنوان بزرگ‌ترين و اصلي‎ترين منبع توليد معناي «علم غالب» در حال تبليغ و ترويج اين معناي از علم در سطح كشور است. دانش‎آموزان در ابتداي ورود به نظام آموزش عمومي كشور با معناي «علم غالب» آشنا مي‎شوند و كسب اين علم، به يكي از اولويت‎هاي اصلي آنها تبديل مي‎شود. نظام آموزش عمومي كشور با ارجحيت دادن به علوم طبيعي و تجربي كه قرابت بيشتري با معناي علم غالب دارند، ديگر علوم ديني را از مدار علم بودن خارج كرده و با تبليغ و ترويج معناي علم غالب، به‌عنوان سدي محكم، مانع از ارتباط برقراركردن دانش‎آموزان با معناي تاريخي علم يا همان علم فائز شده است.