تاريخ‌ گذاري حديث، روش‌ها و راهكارها

تاريخ‌ گذاري عنواني نسبتاً جديد در حوزۀ قرآن و حديث است و توجه ويژه به تاريخ‌ گذاري در اين دو حوزه، از خاورشناسان آغاز شده است. در حوزۀ قرآن تاريخ‌گذاري به‌معناي تعيين تاريخ نزول هريك از فقره‌هاي وحي است و در حديث با توجه به مباني خاورشناسان، منظور تعيين تاريخ پديد آمدن يك روايت است. تاريخ‌گذاري قرآن زمينه‌ساز تفسيرهاي واضح‌تري از قرآن خواهد شد و تاريخ‌گذاري حديث كه ناشي از نگاه خاورشناسان به حديث به‌مثابۀ يك منبع تاريخي است، باعث آشنايي كامل‌تر با شرايط تاريخيِ وقتي است كه تاريخ پديد آمدن حديث تخمين زده مي‌شود. روش مستشرقان در تاريخ‌گذاري حديث مختص به روايات اهل‌سنت است و با توجه به تفاوتي كه در طرق روايات عامه و شيعه به دلايل تاريخي به وجود آمده، اين روش در روايات شيعه كارايي ندارد. از مقايسۀ تاريخ‌گذاري در حوزۀ قرآن و حديث و نگاه به مباني، فوايد و كاستي‌هاي هريك، به نظر مي‌رسد بتوان راه ديگري در تاريخ‌گذاري حديث شيعه پي گرفت و برخي نتايج تاريخ‌گذاري را از آن دريافت كرد. در اين روش تلاش بر آن است تا روايات حديث شيعه به ترتيب تاريخ صدور مرتب شده و با ملاحظۀ روايات با اين ترتيب، نتايج فقه‌الحديثي و شناخت فضاي تاريخ صدور آن‌ها بررسي گردد.