روش فهم و تبيين روايات در دو شرح عقل ‌گرا و نقل‌ گراي ملاصدرا و مجلسي بر كافي

هريك از شارحان حديث با رويكرد خاصي به تبيين روايات پرداخته‌اند. از اين ميان مي‌توان به دو رويكرد عقل‌ گرايي فلسفي و نقل ‌گرايي اشاره كرد. براي شناخت بهتر تأثير اين دو رويكرد در روش فهم و تبيين روايات، لازم است كه آن‌ها را مورد مطالعه قرار داد. براي اين منظور در اين پژوهش با روش مقايسه‌اي، به مطالعۀ موردي شروح دو انديشمند تأثيرگذار عصر صفوي (ملاصدرا و محمدباقر مجلسي) بر كتاب كافي پرداخته شده است. نتيجه اينكه گاهي نگرش منطقي و فلسفي ملاصدرا در تبيين معناي لغات تأثيرگذار بوده است. همچنين در مواردي كه بحث صرفي به اختلاف در معنا منجر مي‌شده، مجلسي به آن موارد، بيشتر توجه نشان داده است. در مباحث نحوي نيز به نظر مي‌رسد هرچند ملاصدرا به اين مباحث توجه دارد، اهتمام مجلسي به اين مباحث بيشتر است. در استناد به روايات، منبع روايت براي ملاصدرا اهميت خاصي ندارد، ولي براي مجلسي داراي اهميت است. برخلاف ملاصدرا، مجلسي در شرح بخش اصول كافي، بسيار از ديگر شروح كافي بهره برده و تكيۀ وي بر آن‌ها به‌نحو شگرف‌آوري بسيار است. مجلسي هرچند در برخي موارد درخصوص فلسفه و تصوف موضع‌گيري منفي از خود نشان داده، گاهي در شرح خود، به نقل اقوال فلاسفه و عرفا پرداخته است.