خلاء‌هاي عملكرد و توليد گندم آبي در پارس‌آباد مغان

گندم نقش پر اهميتي در الگوي غذايي بيشتر مردم جهان و ايران دارد. به طوري كه، مصرف گندم در حدود ۴۰ درصد از انرژي و پروتئين مردم ايران را تشكيل مي دهد. رفع خلا عملكرد ميتواند نقش پررنگي در افزايش توليد اين محصول داشته باشد. اولين گام براي رفع خلا عملكرد، آگاهي از ميزان كمي خلاء در يك منطقه است. به همين دليل اين پژوهش با هدف تعيين عملكرد گندم (Triticum spp. L.) و خلاءهاي توليد، طي دوسال زراعي (1393-1395) در شهرستان پارسآباد مغان در استان اردبيل انجام شد. براي محاسبه عملكرد واقعي علاوه بر داده هاي 22 ساله منابع دولتي، از اطلاعات پيمايشي 460 مزرعه تحت مديريت كشاورزان نيز در سال هاي 1395-1393 استفاده شد. ميانگين و حداكثر عملكرد قابل حصول با استفاده از نتايج آزمايش مزرعه اي(FLD)، آناليز مقايسهاي كاركرد (CPA) و صدك 90ام توزيع عملكردهاي ركورد محاسبه شد. بر اساس نتايج اين تحقيق خلاء عملكرد مديريتي قابلتوجهي بين عملكرد قابل حصول و عملكرد واقعي ( 22 درصد) مشاهده شد. علاوه بر اين، خلاءهاي ژنتيكي (يعني خلاء ناشي از انتخاب ژنتيك) و كل در گندم،  به ترتيب 11 و 36 درصد بود. ميزان افزايش توليد گندم با انتخاب ژنتيك و مديريت زراعي بهينه، در اين تحقيق، در سطح 28154 هكتار، 59 هزار تن به ارزش اقتصادي 129 ميليارد تومان برآورد شد. بر اساس نتايج اين پژوهش ميتوان با رفع خلاءهاي عملكرد در منطقه مورد بررسي به پتانسيل عملكرد ژنوتيپهاي گندم دست پيدا كرد.