مردم نگاري چندميدانه اثرگذاري گسترش كرونا بر مناسك عزا (ميدان مطالعه: ساكنين زاگرس جنوبي)

گسترش ويروس كوويد-19، زندگي بشر در كره‌ي خاكي را به ميزان متفاوتي متأثر كرده است. برخي از اثرات اين ويروس در حوزه‌ي فرهنگ روزمره و عمومي قابل رؤيت است. يكي از عرصه هاي متأثر از اين پاندمي، سبك عزاداري است. تغييرات فرهنگي در سبك عزاداري به سبب ماهيت تدريجي خود چندان به چشم نمي‌آيند مگر اينكه نگاهي فرايندي به آن‌ها داشته باشيم. در زاگرس مياني و جنوبي كه محل اسكان دو ايل بختياري و بهمئي است؛ تغييرات سبك زندگي به ويژه در برگزاري مراسم سوگواري و ساير كنش‌هاي جمعي طي ماه‌هاي اخير به وضوح به چشم مي‌آيند. در ميان افراد ايلات مذكور و در شهرستان‌هاي ايذه، باغملك و رامهرمز متأثر از گسترش ويروس، يك عقب‌نشيني احتياط‌آميز و در راستاي حفظ بقا در برگزاري مناسك و آيين‌هاي جمعي به چشم مي‌آيد. هدف اين مقاله مطالعه‌ي مردم‌نگارانه‌ي تغييرات رخ داده در اين منطقه از منظر ذكر شده است. داده‌هاي مطالعه از كار ميداني در ماه‌هاي اخير در مناطق روستايي و شهري ايذه، رامهرمز و باغملك گرد‌آوري شده است. مشاهدات روزانه، گوش دادن به روايت‌هاي مرتبط و حضور يا مشاهده‌ي مشاركتي در زندگي روزانه و موقعيت هاي مرتبط با تشييع و سوگ، كمك كرده‌اند تا يادداشت هاي ميداني توليد شوند. بر اين اساس تم‌ها و كدهاي تحليلي شكل گرفتند. نتايج نشان داد كه گسترش ويروس، با عقب‌نشيني از برخي آيين‌هاي سوگ، اين مراسم را از نظر طول دوره‌ي برگزاري و جمعيت حاضر در مراسم كوتاه‌تر كرده و بر پيوندهاي خويشاوندي به سبب قطع زنجيره‌ي همدلي أثر منفي گذاشته است.