خليج‌فارس و بازنشر فرهنگ و سنت‌هاي ايراني تا پايان دورۀ صفويه در مشرق‌زمين

راه‌ها در گذر زمان از عوامل و زمينه‌هاي اساسي در توسعۀ كشورها بوده‌اند و از آن‌ها به‌عنوان شاهرگ حياتي اقتصادي ملت‌ها ياد شده است. تأكيد مورخان و پژوهشگران به‌طور عمده بر نقش‌هاي اقتصادي، سياسي و نظامي راه‌ها بوده و بيشتر پژوهش‌هاي صورت‌گرفته درمورد راه‌ها، دربارۀ اين موضوعات است. خليج‌فارس نيز از اين قاعده مستثنا نيست. اين در حالي است كه خليج‌فارس به‌عنوان يك شاهراه تجاري، نقش اساسي و پررنگي در زمينۀ فرهنگ نيز ايفا كرده است. اين پژوهش در پي پاسخگويي به اين سؤال اساسي است كه خليج‌فارس چه نقشي در بازنشر فرهنگ و سنت‌هاي ايراني تا پايان دورۀ صفويه در مشرق زمين داشته است. به‌نظر مي‌رسد جاذبۀ فرهنگ ايراني و گسترش تجارت مبتني بر تسامح و تساهل بازرگانان ايراني و مسافرت‌هاي مبلغان مذهبي و معنوي و ديگر گروه‌هاي ايراني كه از طريق خليج‌فارس شكل گرفتند، زمينه‌ساز استقرار جوامع ايراني در فراسوي مرزهاي ايراني و گسترش فرهنگ ايراني شد. اين مسئله در قالب موضوعاتي مانند زبان فارسي، آداب و رسوم و همچنين هنر و معماري ايراني متبلور شده است. در اين پژوهش با تكيه بر منابع كتابخانه‌اي و با روش تحليلي توصيفي به بررسي موضوع پرداخته مي‌شود.