تأثير زمان برداشت بر عملكرد كمي و كيفي علوفه لاين‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهي (Setaria italica L.) در منطقه بيرجند

به‌منظور بررسي تأثير زمان برداشت بر عملكرد علوفه لاين‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهي آزمايشي به‌صورت اسپليت پلات در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي و منابع طبيعي خراسان جنوبي اجرا شد. تيمارهاي مورد مطالعه شامل زمان برداشت به‌عنوان فاكتور اصلي در چهار سطح (50،40، 60 و 70 روز پس از سبز شدن) و لاين‌ها و ارقام ارزن دم‌روباهي (شامل لاين‎هاي اميدبخش KFM5 و KFM93-17 و رقم باستان) به‌عنوان فاكتور فرعي بودند. نتايج نشان داد كه اثر زمان برداشت بر ارتفاع بوته، تعداد پنجه در بوته، عملكرد تر ساقه، عملكرد علوفه سبز، عملكرد خشك ساقه، عملكرد خشك برگ، عملكرد علوفه خشك، نسبت برگ به ساقه، درصد پروتئين خام و عملكرد پروتئين معني‌دار بود. بيشترين عملكرد علوفه سبز (13666/6 كيلوگرم در هكتار)، عملكرد علوفه خشك (4778/6 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد پروتئين (483/5 كيلوگرم در هكتار) از برداشت در 70 روز پس از سبز شدن حاصل شد كه تفاوت آماري معني‌داري با زمان برداشت در 60 روز پس از سبز شدن نداشت. تأخير در زمان برداشت موجب كاهش نسبت برگ به ساقه و درصد پروتئين خام شد. بيشترين تعداد برگ در بوته (11 برگ)، قطر ساقه (11 ميلي‌متر)، عملكرد خشك ساقه (2085/5 كيلوگرم در هكتار) از رقم باستان و بيشترين نسبت برگ به ساقه (0/4) از لاين اميدبخش KFM93-17 حاصل شد؛ بنابراين بر اساس نتايج حاصل از اين پژوهش، جهت توليد علوفه اضطراري ارزن دم‌روباهي در منطقه بيرجند مي‌توان از رقم باستان و برداشت علوفه 60 روز پس از سبز شدن استفاده نمود.