ارزيابي تنوع صفات مورفولوژيك در اكوتيپ‎هاي مختلف رازيانه با استفاده از روش‎هاي آماري چند متغيره

به‌منظور بررسي تنوع ژنتيكي و روابط بين صفات مورفولوژيك، آزمايشي بر روي 11 اكوتيپ رازيانه با استفاده از طرح كاملاً تصادفي با 3 تكرار، در گلخانه دانشگاه پيام نور قم در سال 1398 اجرا شد. بر اساس نتايج تجزيه واريانس اختلاف معني‎داري ميان اكوتيپ‎هاي مورد مطالعه براي همه صفات مشاهده گرديد. اكثر صفات مورد مطالعه از وراثت‌پذيري عمومي بالايي برخوردار بودند. عملكرد دانه در گياه همبستگي مثبت و معني‎داري با تعداد چترك در چتر (0/64)، تعداد چتر در بوته (0/59) و تعداد شاخه‎هاي فرعي در گياه (0/56) داشت. تجزيه به عامل‎ها نشان داد كه سه عامل اصلي و مستقل 78/74درصد از تغييرات كل داده‎ها را توجيه نمودند. تجزيه خوشه‌اي با استفاده از روش وارد، 11 اكوتيپ مورد بررسي را در چهار خوشه مجزا گروه‎بندي كرد. اكوتيپ‎هاي خوشه دوم (اردبيل و مغان) به علت داشتن مقادير بالاي صفات ارتفاع بوته، تعداد شاخه‎هاي فرعي در گياه، تعداد چتر در بوته، تعداد چترك در چتر، تعداد گل در چترك، وزن هزار دانه و عملكرد دانه ارزشمند هستند و مي‎توان از اين اكوتيپ‎ها براي گزينش اكوتيپ‎هاي پر محصول و صفات مورفولوژيك مطلوب در برنامه‎هاي اصلاحي استفاده نمود.