فطرت و جايگاه آن در تبيين معناي زندگي با تأكيد بر نظر علامه طباطبايي

فطرت در نگاه علامه طباطبايي نقطه عزيمتي است در تحليل‌هاي فلسفي مربوط به انسان. در اين مقاله، به روش توصيفي - تحليلي، نظريه فطرت در نظام فلسفي علامه طباطبايي تبيين و برخي لوازم آن، كه در ارتباط با معناي زندگي است، استخراج شده است. سپس، تأثير آن در تحليل مفهومي «معنا» در نظريات مطرح در معناي زندگي به ويژه «هدف» و «ارزش» موضوع بررسي واقع شده است. نتيجه اين بررسي نشان مي‌دهد، از ديدگاه علامه، فطرت همان نوع و ساختار خاص در آفرينش هر موجودي است. همچنين، ارزش و هدف اولاً از مؤلفه‌هاي مفهومي يكديگر به شمار مي‌آيند، يعني آدمي با هر هدفي به زندگي‌اش معنا بخشد آن هدف را لاجرم باارزش مي‌يابد، و با هر امر باارزشي در پي معناي زندگي باشد آن را به نحوي هدف خويش مي‌پندارد. ثانياً اين دو بدون دخالت نظريه فطرت قابل تبيين مفهومي نيستند، بدين معنا كه، در نگاه علامه، هر هدف و هر امر باارزش، فارغ از مصداقشان، ضرورتاً در سازگاري با فطرت آدمي تعريف مي‌شوند، و اين نكته بيانگر اهميت و ضرورت بحث هستي‌شناسانه از فطرت آدمي، اقتضائات آن و جايگاه آن در هستي، براي گزينش نظريه خاص در معناي زندگي است.