ديدگاه تربيتي امام علي (عليه السلام )(ارائه مدل مفهومي)

مفهوم پردازي در زمينه تعليم و تربيت اسلامي و بررسي ديدگاه تربيتي امام علي عليه السلام با رويكرد پژوهش اكتشافي از طريق مطالعه منابع و اسناد معتبر ديني، هدف اصلي مقاله حاضر بود. اين مهم با روش تحليل محتوي احاديث وروايات مرتبط با ديدگاه تربيتي امام عليه السلام در نهج البلاغه، غرر الحكم و.... ، انجام پذيرفت. تحليل مواد ومحتواي مرتبط با موضوع پژوهش، در چارچوب روش تحليل محتواي كيفي، با استفاده از فرآيند چهار مرحله اي شامل «انتخاب واحد تحليل»، «مقوله بندي»، «شمارش فراواني هر مقوله» و «تفسير نتايج» انجام گرفت. در اين پژوهش از بسامد (فراواني) براي شمارش مقوله هاي فرعي و براي طبقه بندي و تعيين مقوله هاي اصلي و ابعاد از روش تكوين استقرايي استفاده شد. بر اساس يافته هاي تحقيق، 98 مقوله‌ فرعي شناسايي و ويرايش شده و بر اساس آنها ابعاد و مولفه هاي اصلي ديدگاه تربيتي امام علي(ع) شناسايي و تعيين گرديد. بر اساس نتايج ابعاد و مولفه ها شامل: الف - بعد تربيت فردي با چهار مولفه اصلي: 1- تربيت ديني( هشت مقوله فرعي)، 2- تربيت اخلاقي(با 22 مقوله فرعي)، 3- تربيت قراني(با هفت مقوله فرعي)، 4- تربيت علمي (با 20 مقوله فرعي). ب - بعد تربيت اجتماعي با پنج مولفه اصلي شامل: 1- تربيت فرهنگي (با شش مقوله فرعي)، 2- تربيت سياسي(با هفت مقوله فرعي)، 3- تربيت حقوقي(با 16مقوله فرعي)، 4- تربيت جهادي(با شش مقوله فرعي) و 5- تربيت اقتصادي(با پنج مقوله فرعي)، طبقه‌بندي، سازمان‌دهي شد و مدل مفهومي آن تدوين، ترسيم و ارائه گرديد.