پيش بيني سطح آبخوان هاي دشت عجب شير با لحاظ سناريوهاي مختلف مديريتي

مقدمه: امروزه مديريت جامع و يكپارچه آب به ويژه در مناطقي كه با محدوديت هاي نسبي منابع آب مواجه هستند به عنوان يك ضرورت اجتناب ناپذير پذيرفته شده است و پيشگام اصلي اين مديريت مدل سازي سيستم منابع آب است. روش : در اين پژوهش نيز با استفاده از مدل WEAP نوسانات سطح جريان آبخوان‌هاي رودخانه زرينه رود در حوضه آبريز عجبشير كه در جنوب شرقي درياچه اروميه براي يك دوره 15ساله (1995 تا 2009 ميلادي) واسنجي و اجرا گرديد. همچنين سناريوهايي با توجه به طرح هاي در دست مطالعه و اجرا كه عبارت از طرح تغذيه مصنوعي دشت عجبشير و طرح انتقال آب از زرينه رود به دشت عجبشير (موسوم به طرح شهيد كاظمي) مي‌باشد در نظر گرفته شد. همچنين در تدوين برخي سناريوها اقدامات مديريت مصرف (اجراي سيستم آبياري تحت فشار در تمامي اراضي كشاورزي دشت هرچند ممكن است كاملأ عملي نباشد) نيز در نظر گرفته شده است و در كل سناريوها فرض شده دشت ممنوعه بماند. يعني اينكه در سناريوها اضافه برداشت از آب زيرزميني اعمال نشده است. هم چنين در تمام سناريوها شرايط خشكسالي در دوره شبيه‌سازي در نظر گرفته شده است. يافته ها: نتايج حاكي از آن است كه بيلان آب زيرزميني دشت عجب شير بسيار منفي است و در صورت بهره برداري با روند كنوني، دشت عجب شير ذخيره آب زيرزميني خود را در يك دوره 30 ساله از دست مي دهد. سناريوهاي مختلفي مورد بررسي قرار گرفت و نتايج نشان داد كه به منظور تعادل بخشي منابع آب زيرزميني دشت عجب شير، كاهش برداشت از طريق برنامه هاي مديريت مصرف و كاهش فشار بر منابع آب زيرزميني دشت از طريق انتقال آب از رودخانه زرينه رود (موسوم به پروژه سد شهيد كاظمي) مورد نياز است. نتيجه گيري: با بررسي نتايج حاصل از سناريو ها به اين نكته خواهيم رسيد كه جهت جلوگيري از بروز افت سطح آب زيرزميني و ايجاد كسري ذخيره مخرن آب زير زميني ، ضرورت دارد حفر چاه و هرگونه توسعه بهره برداري از منابع آب زيرزميني در منطقه صورت نگيرد. همچنين به منظور حفظ منابع آبي مي‌بايد بدون اينكه از تخصيص آب به بخش كشاورزي بكاهيم، با بالا بردن ميزان بهره وري آب در كل منطقه بر مبناي راهكارهاي مديريت بهينه‌ي منابع آبي، توليد ناخالصي داخلي منطقه را بهبود بخشيد كه اين امر مستلزم رويكردي جامع نگر در مديريت عرضه و تقاضاي آب مي‌باشد.