مطالعه تطبيقي نقش مكان در اثرگذاري عوامل اقتصادي در نشاط شهروندان محلات شهر اهواز

در شهر اهواز با ويژگي هاي خاص خود به لحاظ شهرنشيني و وضعيت اقتصادي(از جمله نقش مهم اقتصاد سياسي نفت در جريان شهرنشيني و توسعه شهر اهواز به عنوان يك شهر نفت خيز) نشاط محيطي شهروندان، به عنوان يك مسئله ي مهم شناخته مي شود كه با توسعة روند شهرنشيني و افزايش مسائل و مشكلات شهري اهميت آن روزبه روز بيشتر مي شود. به گونه اي كه اين مسائل سلامت رواني، اجتماعي و به دنبال آن نشاط شهروندان را در معرض خطر قرار مي دهد كه اين امر لزوم پرداختن به وضعيت نشاط شهروندان در اهواز را مشخص مي نمايد. نكته قابل توجه اين است كه تاكنون مطالعه اي به بررسي روند تأثيرگذاري متغيرهاي اقتصادي بر روي نشاط شهروندان توأم با در نظر گرفتن تغييرات يك متغير ديگر( متغير مكان) نپرداخته است كه مسئله اصلي پژوهش حاضر نيز همين مورد مي باشد كه اين مهم با استفاده از رويكرد جغرافياي رفتاري و نقش مكان و محيط در اثرگذاري متغيرهاي اقتصادي در نشاط شهروندان شهر اهواز صورت مي پذيرد. پژوهش حاضر از نوع نظري-كاربردي و به لحاظ روش شناسي توصيفي-تحليلي و در حيطه جغرافياي رفتاري است. ابزار مورد استفاده در اين پژوهش، پرسشنامه هاي مورد آزمون قرار گرفته شده از جمله پرسشنامه 29 گويه اي استاندارد شادكامي آكسفورد و پرسشنامه محقق ساخته است. جامعه آماري پژوهش شامل شهروندان شهر اهواز (اعم از زن و مرد) در محدوده سني 15 سال به بالا است كه برابر با 887280 نفر از كل جمعيت شهر اهواز است. حجم نمونه نيز متناسب با جامعه آماري و بر اساس فرمول كوكران 385 نفر و روش نمونه گيري نيز تصادفي ساده و در دسترس است. پرسش نامه ها در شش محله منتخب و متناسب با جمعيت آن ها توزيع و تكميل گرديد. نتايج پژوهش نشان داد كه بين محلات مورد مطالعه از لحاظ اثرگذاري عوامل محيط اقتصادي در سطح نشاط شهروندان تفاوت معناداري وجود دارد و اثرگذاري عوامل محيط اقتصادي در سطح نشاط شهروندان براساس مكان هاي متفاوت، متغير است. در واقع سطوح يكسان متغيرها و عوامل اقتصادي منجر به سطوح مختلف نشاط در بين محله هاي متفاوت مي شود، كه اين امر مفهوم نابرابري سطح نشاط در سطح شهر اهواز را توجيه مي نمايد. در واقع عوامل محيط اقتصادي به واسطه تفاوت ها و نابرابري هاي فضايي و مكاني منجر به نابرابري سطح نشاط در بين شهروندان مي شود. نتايج مدلسازي معادلات ساختاري با استفاده از نرم افزارAMOS نيز نشان داد كه ميزان اثرگذاري عوامل محيط اقتصادي بر سطح نشاط شهروندان در محلات ششگانه مورد بررسي يكسان نبوده و از يك الگوي خاص پيروي نمي كند؛ بلكه متغير مكان -يا تفاوت در سطح مكان ها- در اين زمينه به عنوان متغير واسطه اي نقش آفريني مي كند. در نهايت راه كارهاي مناسب ارائه گرديده است.