بررسي تغييرات شاخص پوشش گياهي و كاربري اراضي در راستاي توسعه پايدار (مطالعه موردي: شهرستان ملارد)

زمينه و هدف: توسعه يك فرآيند تكاملي است كه در آن ظرفيت انسان براي شروع ساختارهاي جديد، حل مشكلات، سازگاري با تغييرات مداوم و تلاش آگاهانه و خلاقانه براي دستيابي به اهداف جديد افزايش مي‌يابد. جنگل ها به عنوان يك عنصر كليدي براي توسعه پايدار شناخته مي شوند و از چندين هدف توسعه پايدار حمايت مي كنند كه برخي از آنها شامل كاهش گرسنگي و فقر، تنظيم آب شيرين، شيوه هاي آب و هوايي، سلامت و رفاه و تنوع زيستي است. يكي از مهم ترين شاخص هايي كه براي ارزيابي جنگل زدايي استفاده مي شود، شاخص تفاوت نرمال شده گياهي (NDVI) است كه براي ارزيابي روند تغييرات جنگل استفاده مي شود. هدف اين مطالعه بررسي روند شاخص پوشش گياهي NDVI طي دوره زماني 1380 تا 1397 بر اساس داده‌هاي سنجنده MODIS در شهرستان ملارد است.روش بررسي:  در اين تحقيق از داده هاي پوشش گياهي MODIS در وضوح 1 كيلومتر استفاده شد. داده هاي پوشش گياهي با نام اختصاري MOD13A3 ماهانه و با وضوح مكاني 1 كيلومتر است. اين داده ها براي شهرستان ملارد 830 نقطه را در بر مي گيرد كه مي توان آن را در 1×1 كيلومتر از 830 نقطه شهر بررسي كرد. از آنجايي كه بر اساس تحقيقات انجام شده، ماه مي تا آگوست بيشترين NDVI را دارند، اين شاخص تنها در ماه هاي با بالاترين NDVI يعني مي، ژوئن، جولاي و آگوست استخراج شد. داده ها به بازه هاي زماني سه ساله تقسيم شدند و نرخ تغيير بر اساس شاخص معرفي شده توسط سازمان ملل متحد براي اهداف توسعه پايدار استخراج شد. سپس كاربري سالانه زمين براي بررسي عميق‌تر بررسي شد. در مرحله نهايي از روش تحليلي- توصيفي براي بررسي جامع نتايج در ارتباط با اهداف توسعه پايدار استفاده شد.يافته‌ها و نتيجه‌گيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه در ماه هاي مي، ژوئن، ژوئيه و اوت روند كاهشي در درصد مساحت مقادير NDVI به ميزان 0.03- تا 0.9-% در ماه مشاهده گرديده است. بر اساس نتايج و منطبق بر ماه هاي با حداكثر NDVI مشخص گرديد كه بر ميزان زمين هاي باير به ميزان 9 كيلومتر مربع در هر 6 سال افزوده و از ميزان نواحي پوشش يافته از جنگل ها و گياهان سبز در اين شهرستان تا 8 كيلومتر در هر 6 سال كاسته شده است. بنابراين، اين شهرستان نيازمند به كارگيري تدابير و برنامه هاي لازم الاجرا براي جلوگيري از بيابان زايي مي باشد كه مطابق با اهداف توسعه پايدار در راستاي كاهش خطر فجايع آب وهوايي نظير سيل و همچنين كاهش آلودگي هوا عمل نمايد.