تحليل مؤلفه‌ها و مصاديق فقه تمدن‌ساز در منظومه‌ي فكري آيت‌الله خامنه‌اي

در عصر حاضر با توسعه ارتباطات و شيوع رسانه هاي ارتباط‌جمعي و ظهور مكاتب گوناگون فكري، بحث از تفوق تمدني و گفتمان برتر فكري از حيثيت ويژه اي برخوردار شده است. در اين ميان از نظر بسياري از دانشمندان مسلمان، تعاليم مترقي شريعت، به‌مثابه تئوري اداره انسان از بدو حيات تا لحظه ممات، نيكوترين راهبرد و استوارترين شيوه براي عينيت بخشيدن به تمدن برتر محسوب شده و يگانه راهكار مورد وثوق در برابر استيلاي تمدني غرب، بركشيدن و شناسايي و تبيين مؤلفه هاي تمدني شريعت و ازجمله فقه اسلامي مي باشد. نوشتار حاضر با عنايت به‌ضرورت بحث و نيز خلأ پژوهشي موجود، در جستاري مسئله محور و با اتخاذ روش توصيفي- تحليلي، با هدف پاسخ به اين پرسش شكل‌گرفته است كه مؤلفه هاي گفتمان فقه تمدني در بيانات و آثار مقام معظم رهبري شامل چه مواردي مي شود. نيك پيداست كه موضع ايشان در باب مؤلفه هاي فقه تمدني ازاين‌جهت حائز اهميت شايان است كه معظم له در طول ساليان از رهگذر مديريت جامعه، تجارب ارزشمندي كسب نموده و با تأسي به آموزه هاي ديني، پياده سازي تعاليم راهبردي شريعت را مدنظر قرار داده اند؛ لذا تبيين رويكرد ايشان مي تواند به‌مثابه الگويي درخشان فراروي مديران جامعه در جهت پيشبرد راهبردهاي كلان نظام اسلامي قرار گيرد. نوشتار حاضر پس از استقصا در آراي مقام معظم رهبري، گفتمان فقه تمدني را در پنج محور در آراي ايشان بازشناسي و معرفي كرده است: 1. حقوق شهروندان غيرمسلمان 2. حقوق اقليت‌هاي مذهبي 3. اهتمام به عنصر زمان و مكان 4. ضرورت ايجاد فقه هاي مضاف 5. بهره گيري از پتانسيل هاي فقه حكومتي.