نقش مباني فلسفي ملاصدرا در شرح اوصاف متقابل خداوند (با تكيه ‌بر شرح اصول كافي)

مقالۀ حاضر با روش توصيفي- تحليلي به نقش مباني فلسفي ملاصدرا در تفسير اوصاف متقابل خداوند كه در اصول كافي مرحوم كليني (كتاب التوحيد) ذكرشده است (اوصافي نظير «اول و آخر بودن» و يا «ظاهر و باطن بودن») مي پردازد و تأثير مباني فلسفي ملاصدرا همچون «اصالت وجود» و انشعابات آن نظير «تشكيك»، «وجود ربطي» و «وحدت وجود» را بر تفسير اين اوصاف بررسي مي‌كند. مطابق يافته‌هاي اين پژوهش اصل اصالت وجود و فروعات آن، به نحوي معاني اوصاف موردنظر را رقم مي زند كه نه‌تنها تقابل حقيقي بين اوصاف به‌ظاهر متقابل، برطرف مي‌گردد، بلكه معناي هر يك از اوصافِ به‌ظاهر متقابل، مكمل معناي صفت مقابلش مي‌شود. همچنين اثبات مي‌شود كه آراء صدرا در اينجا هيچ نوع ناسازگاري با ساير آراء وي در حوزه خداشناسي ندارد. به نظر مي‌رسد تعريف و تبيين ارائه‌شده از سوي ملاصدرا علاوه بر اين‌كه تقابل اوصاف و ناسازگاري با توحيد را برطرف مي سازد، تأكيدي بر مراتب توحيد و فهم عقلاني متون ديني نيز محسوب مي گردد.