بررسي اثربخشي روان‌درماني معنوي چندبُعدي بر تجربۀ سوگ و شدت سوگ در بازماندگان متوفيان ناشي از كوويد 19

سابقه و هدف: با توجه به همه‌گيري بيماري كوويد 19 و آمار بالاي مرگ‌ومير ناشي از آن، يكي از مسائل روان‌شناختي كه بعد از همه‌گيري كوويد 19 افراد با آن دست و پنجه نرم مي كنند، سوگ و داغ‌ديدگي است. ازاين‌رو، نياز به بررسي اثربخشي شيوه‌نامه‌هاي مشاورۀ سوگ براي ارائۀ خدمات مناسب به افراد سوگوار در دوران همه‌گيري وجود دارد. بنابراين، هدف از پژوهش حاضر بررسي اثربخشي روان‌درماني معنوي چندبُعدي بر تجربۀ سوگ و شدت سوگ در بازماندگان متوفيان ناشي از كوويد 19 بود. روش كار: پژوهش حاضر از نوع نيمه‌ آزمايشي با طرح پيش آزمون-پس آزمون با گروه كنترل و مرحلۀ پيگيري است. جامعۀ آماري پژوهش تمام افراد سوگواري بود كه يكي از اعضاي خانواده شان را به‌دليل بيماري كوويد 19 در سال 1401-1400 از دست داده بودند. از ميان اين افراد 34 نفر به‌صورت هدفمند نمونۀ پژوهش در نظر گرفته شدند و به‌صورت تصادفي به دو گروه 17 نفره (آزمايش و كنترل) تقسيم شدند. ابزارهاي پژوهش شامل پرسش‌نامۀ تجربۀ سوگ و مقياس شدت سوگ بود. در اين پژوهش همۀ موارد اخلاقي رعايت شده است و مؤلفان تضاد منافعي گزارش نكرده‌اند.يافته‌ها: نتايج تحليل آماري به‌روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر نشان داد كه روان‌درماني معنوي چندبُعدي در بهبود تجربۀ سوگ و كاهش شدت سوگ در بازماندگان متوفيان ناشي از كوويد 19 اثربخش بود. همچنين اثر تعاملي گروه × زمان براي مؤلفه‌هاي احساس گناه، تلاش براي توجيه، واكنش‌هاي بدني، قضاوت شخص با ديگران و خجالت و شرمندگي تجربۀ سوگ در مقدار 0.01؛ براي مؤلفۀ احساس ترك‌شدن در مقدار 0.05 و همچنين براي متغيّر شدت سوگ در مقدار 0.01 معنادار بود.نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي به‌دست‌آمده، پژوهش حاضر از اثربخشي مشاورۀ معنوي در بهبود تجربۀ سوگ و كاهش شدت سوگ قوياً حمايت كرده است. يافته‌ها نشان‌ مي‌دهد كه توجه به ويژگي‌هاي زمينه‌اي افراد همانند مذهب و دين مي‌تواند در كاربست مشاوره مفيد و مؤثر واقع شود.