بررسي عوامل مؤثر بر شاخص پوشش مالياتي در ايران با تأكيد بر درآمدهاي نفتي

سهم درآمدهاي مالياتي در تأمين اعتبارات هزينه‌اي دولت كه به عنوان شاخص پوشش مالياتي شناخته مي‌شود، همواره يكي از شاخص‌هاي مهم ارزيابي عملكرد نظام مالياتي كشور بوده كه مي‌تواند نقش مؤثري در اقتصاد كشور در سطح كلان ايفا كند. تجربه نشان داده است كه تأمين مالي بخش زيادي از اعتبارات هزينه‌اي از طريق درآمدهاي ناپايدار نفتي در ايران، دولت را در شرايط تحريم و يا نوسان قيمت جهاني نفت با چالش اساسي همچون كسري بودجه روبه‌رو مي‌كند. از اين رو ضرورت تأمين اعتبارات هزينه‌اي دولت به وسيله درآمدهاي مالياتي هرچه بيشتر نمايان مي‌شود؛ بنابراين، در اين پژوهش به بررسي اثر عوامل مؤثر بر سهم درآمدهاي مالياتي در تأمين اعتبارات هزينه‌اي دولت با استفاده از روش خودتوضيح با وقفه‌هاي گسترده در دوره زماني 1400-1359 پرداخته شده است. نتايج برآورد مدل بيانگر اين است كه نسبت كسري بودجه دولت به اعتبارات هزينه‌اي اثر مثبت و معني‌دار و سهم درآمدهاي نفتي در تأمين اعتبارات هزينه‌اي دولت، سهم ارزش افزوده بخش كشاورزي در توليد ناخالص داخلي و درجه باز بودن اقتصاد اثر منفي و معني‌دار بر شاخص پوشش مالياتي دارند. همچنين شرايط ويژه مربوط به سال‌هاي جنگ تحميلي نيز بر ميزان شاخص مذكور اثر منفي داشته است.   [1]. Autoregressive Distributed Lag (ARDL)