تغييرات در شبكه استراحت مغزي در شرايط محروميت از خواب با استفاده از تصويربرداري تشديد مغناطيسي عملكردي

مقدمه: خواب يك فرآيند ضروري براي حفظ تعادل همه اعضاي بدن است. كم خوابي يك پديده رايج در جوامع مدرن است، اما اثرات طولاني مدت آن بر عملكرد شناختي مغز كمتر مورد مطالعه علمي قرار گرفته است. علي رغم مطالعات انجام شده در زمينه اندازه‌گيري هوشياري، هوشياري و توجه، اجماع كمتري در مورد تأثيرات كم خوابي بر بسياري از عملكردهاي شناختي سطح بالا از جمله كاركردهاي ادراك، حافظه و عملكردهاي اجرايي وجود دارد. روش كار: در اين مطالعه ما از داده ‌هاي تصاوير تشديد مغناطيسي عملكردي حالت استراحت (rs-fMRI) جمع ‌آوري شده توسط دانشگاه استكهلم جهت پروژه خواب استفاده نموديم. اين داده‌ها شامل تصاوير گرفته شده از افراد در دو حالت خواب كامل و محروميت نسبي از خواب بود. جهت تحليل تصاوير و مطالعه تفاوت‌هاي بين دو حالت، نرم افزار FSL را به كار برديم. بدين منظور ابتدا با انجام آناليز ICA بر روي تصاوير rs-fMRI، مولفه ‌هاي مستقل مكاني به صورت گروهي استخراج گرديدند و در ادامه مولفه ‌هاي به دست آمده به هفت شبكه مغزي معرفي شده در اطلس Yeo_7networks تخصيص داده شدند. يافته ‌ها: بر اساس نتايج، امكان مقايسه اتصالات درون شبكه‌ اي براي 5 شبكه حالت استراحت وجود داشت كه در شبكه ‌هاي N1 و N5 تفاوت معناداري مشاهده شد. علاوه بر آن بررسي اتصالات بين شبكه‌ اي نشان داد كه ارتباط زوج شبكه ‌هاي N2-N6 و N3-N7 در حالت كم خوابي و شرايط طبيعي اختلاف معناداري دارند.  نتيجه ‌گيري: وجود تفاوت آماري معنادار در اتصالات درون شبكه ‌اي هر يك از شبكه ‌هاي بينايي و ليمبيك در حالت كم خوابي و طبيعي را مي توان ناشي از تاثير كم خوابي بر كاركردهاي شناختي حافظه و توجه برشمرد.