بررسي اثرات تنش خشكي و كود نيتروژن بر عملكرد، اجزاي عملكرد و برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيك گندم

اهداف: اين آزمايش به‌منظور بررسي اثرات تنش خشكي و كود نيتروژن بر عملكرد، اجزاي عملكرد و برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيك چهار رقم گندم انجام شد.مواد و روش‌ها: آزمايش به صورت كرت‌هاي دوبار خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه‌صنعتي اصفهان انجام شد. فاكتورهاي آزمايش شامل دو رژيم‌آبياري (آبياري 100 و 50 درصد نياز آبي گياه به‌ترتيب براي شرايط بدون‌تنش و تنش‌خشكي)، دو سطح كود‌نيتروژن (مقدار موجود در خاك و استفاده از 150 كيلوگرم اوره در هكتار) و ارقام گندم (پيشتاز، بهار، سپاهان و استار) بود. يافته‌ها: تنش خشكي با كاهش محتواي كلروفيل a، b، كاروتنوييدها و محتواي نسبي آب برگ و همچنين افزايش ميزان نشت‌يوني سبب كاهش معني‌دار عملكرد‌دانه و عملكرد‌زيست توده شد. استفاده از نيتروژن در شرايط آبياري بدون تنش، عملكرد دانه و عملكرد زيست توده را به طور معني‌داري افزايش داد ولي در شرايط تنش خشكي سبب افزايش زيست توده و كاهش عملكرد دانه شد. در اين آزمايش رقم پيشتاز بيشترين عملكرد دانه (4710 كيلوگرم در هكتار)، و رقم استار بيشترين ميزان زيست‌توده (11639 كيلوگرم در هكتار) را داشتند. همچنين بيشترين عملكرد دانه و زيست توده در كليه ارقام در تيمار آبياري بدون‌تنش و استفاده از نيتروژن مشاهده شد.نتيجه‌گيري: استفاده از نيتروژن جهت افزايش عملكرد وابسته به ميزان آب در دسترس گياه مي‌باشد و در شرايط تنش خشكي استفاده از نيتروژن نه تنها راهكار مناسبي جهت كاهش تاثير تنش و كاهش عملكرد ناشي از آن نيست بلكه سبب تشديد تنش و كاهش عملكرد‌دانه در ارقام گندم مورد مطالعه شد.