عوامل موثر بر پايداري عمليات كشت گندم ديم شهرستان سقز

اهداف: ضرورت بررسي ارتباط بهره‌وري و پايداري با توجه به نقش كليدي بهبود بهره‌وري در فرايند توسعه بيش از پيش نمايان مي‌شود. . بنابراين مطالعه حاضر به منظور بررسي عوامل مؤثر بر پايداري عمليات كشاورزي با تأكيد بر بهره‌وري عوامل توليد مزارع گندم ديم در شهرستان سقز انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در راستاي نيل به هدف اين تحقيق، از شاخص بهره‌وري كندريك و رهيافت سناناياك به ترتيب براي اندازه‌گيري بهره‌وري و ارزيابي پايداري عمليات كشت گندم بهره گرفته شد. در نهايت عوامل مؤثر بر پايداري كشاورزي از طريق برآورد مدل رگرسيوني شناسايي گرديد. براي اين منظور، داده‌ها و اطلاعات مورد نياز از طريق تكميل پرسش‌نامه از 271 نفر زارعين گندم‌كار شهرستان سقز در سال زارعي 99-1398 جمع‌آوري شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه ميانگين بهره‌وري عوامل توليد گندم براي منطقه مورد مطالعه 14/88مي‌باشد. همچنين كاربرد رهيافت سناناياك نشان داد كه 1/84 درصد كشاورزان در سطح كاملاً ناپايدار، 15/13 درصد در سطح ناپايدار، 65/31 درصد در سطح متوسط، 16/24 در سطح پايدار و 1/48 درصد در سطح كاملاً پايدار قرار گرفته‌اند. بررسي‌هاي بيشتر با استفاده از برآورد مدل رگرسيوني نيز نشان داد كه متغيرهايي مانند ميزان سطح تحصيلات، عضويت در تعاوني، شيوه توليد، نوع بذر مصرفي و بهره‌وري كل عوامل توليد بر پايداري عمليات كشاورزي تأثير معني‌داري دارند.نتيجه‌گيري: بين بهره‌وري كل عوامل توليد و شاخص پايداري عمليات كشاورزي ارتباط مثبت وجود دارد. لذا مجموعه اقداماتي كه منجر به افزايش بهره‌وري مي‌گردد به سبب ايجاد صرفه اقتصادي، انگيزه لازم را براي رعايت اصول كشاورزي پايدار در بين گندم‌كاران تقويت مي‌كند. بنابراين مجموعه تدابير و اقداما مذكور كه منجر به بهبود بهره وري مي گردد، بايستي مدنظر كشاورزان، برنامه ريزان و مديران بخش كشاورزي قرار گيرد.