مقايسه اثربخشي طرحواره درماني و درمان شناختي ـ رفتاري بر افسردگي كودكان 8 تا 13 سال: يك مطالعه راهنما

زمينه و هدف: افسردگي فقط در دوران بزرگسالي بروز نمي كند بلكه در دوران كودكي نيز وجود دارد. هدف پژوهش حاضر، مقايسه اثربخشي طرحواره درماني و درمان شناختي ـ رفتاري بر افسردگي كودكان 8 تا 13 سال مي باشد. روش و مواد: مطالعه به صورت نيمه آزمايشي و با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه با مشاركت 31 نفر از دانش آموزان دختر و پسر 8 تا 13 ساله در يك مدرسه دوشيفته در منطقه 1 شهرستان قم در سال 1398 انجام شد. شركت كنندگان به روش نمونه گيري تصادفي ساده انتخاب و همچنين به طور تصادفي در سه گروه طرحواره درماني، درمان شناختي ـ رفتاري و گروه گواه قرار گرفتند. براي گروه آزمايش جلسات طرحواره درماني در 16 جلسه 90 دقيقه اي به صورت هفتگي و براي گروه آزمايش درمان شناختي رفتاري در 14 جلسه 90 دقيقه اي به صورت هفتگي برگزار شد. اندازه گيري ها قبل و بعد از مداخله و چهار ماه بعد از آخرين جلسه طرحواره درماني، انجام شد. براي گروه گواه هيچ مداخله اي انجام نشد. داده ها با استفاده از پرسشنامه هاي مصور طرحواره براي كودكان و مقياس افسردگي كودكان فرم والدين جمع آوري و با استفاده از نرم افزار آماري SPSS- 23 و آزمون تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر تجزيه و تحليل شدند.   يافته ها: ميانگين (انحراف معيار) نمره افسردگي در گروه طرحواره درماني از (25.3) 97.3 در پيش آزمون به (21.4) 83.5 در پس آزمون و (20.4) 82.3 در مرحله پيگيري كاهش يافت (0.001 P). در گروه درمان شناختي رفتاري از 96.3 (25.2) در پيش آزمون به (22.1) 89.5 در پس آزمون و (22.4) 90.9 در مرحله پيگيري كاهش يافت (0.001 P). در گروه گواه تفاوتي بين نمرات پيش آزمون، پس آزمون و پيگيري مشاهده نشد. طرحواره درماني در مقايسه با درمان شناختي-رفتاري تأثير بيشتري در كاهش افسردگي كودكان داشت (0.001 P). نتيجه‌گيري: مطالعه نشان داد هر دو مداخله طرحواره درماني و درمان شناختي-رفتاري موجب كاهش افسردگي در كودكان شد. ولي طرحواره درماني در مقايسه با درمان شناختي-رفتاري تأثير بيشتري در كاهش افسردگي كودكان داشت.