كاربردهاي پردازش زبان طبيعي در علم اطلاعات و دانش‌شناسي با تأكيد بر كتابخانه‌هاي ديجيتال

پردازش زبان طبيعي به‌عنوان شاخه‌اي از زبان‌شناسي محاسباتي كه تلاش عمده آن در جهت به‌كارگيري رايانه در فرآيند خودكارسازي درك و پردازش زبان طبيعي انسان و تمركز بر تعامل ميان انسان و رايانه است، در حوزه‌هاي مختلف علوم ازجمله علم اطلاعات و دانش‌شناسي، جايگاه مهمي يافته است. مطالعه حاضر باهدف اصلي شناسايي زيرشاخه‌ها و حوزه‌هاي فرعي علم اطلاعات و دانش‌شناسي كه پردازش زبان طبيعي در آن‌ها مؤثر واقع‌شده است و به شيوه كتابخانه‌اي يا تحليل اسنادي انجام پذيرفته است، اين مطالعه ضمن اشاره به حوزه‌هايي ازعلم اطلاعات كه پردازش زبان طبيعي در آن‌ها مفيد واقع‌شده، به نقش كتابخانه‌هاي ديجيتال در عرصه علم اطلاعات و كاربرد پردازش زبان طبيعي در آن‌ها مي‌پردازد. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي‌دهد كه پردازش زبان طبيعي در بسياري از حوزه‌هاي فرعي و مرتبط با علم اطلاعات مانند بازيابي اطلاعات، كتاب‌سنجي، مديريت اسناد و مدارك، استخراج خودكار اطلاعات، نمايه‌سازي خودكار، خلاصه‌سازي خودكار متون، طبقه‌بندي خودكار متون، نظام‌هاي پرسش و پاسخ و به‌كارگيري فناوري خطاياب املايي، ابهام‌زدايي از عبارات پرسش كاربران و پيش‌بيني واژه‌هاي موردنظر آن‌ها، تبديل گفتار به متن و بالعكس و ياري‌رساندن به كاربران داراي معلوليت‌هاي جسمي مانند كم‌بينايان و نابينايان، نظر كاوي و تحليل احساس واژگان مورداستفاده كاربران كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني، قابل رديابي است.