بررسي كارايي سازش در دعاوي مسئوليت مدني با تمركز بر نظريۀ كوز

شيوه‌هاي عيني و يا بدلي جبران خسارت از سوي قانون‌گذار تعيين مي‌شود و راهنماي دادگاه‌ها است. در رويكرد تحليل اقتصادي حقوق و بر مبناي نظريۀ مشهور رونالد كوز، در شرايطي كه هزينۀ توافق از هزينۀ اِعمال راهكارهاي غيرتوافقي كمتر باشد، مذاكره و سازش طرفينِ دعواي مسئوليت، راهي كارا براي حل اختلاف خواهد بود؛ چراكه هركس بيش از ديگران به منافع خود واقف است و بر مبناي توافق، راهكاري حاصل مي‌شود كه مطلوبيت نهايي را براي هريك از طرفين در بالاترين سطح ممكن قرار مي‌دهد. در اين مقاله، با بهره‌گيري از نظريۀ كوز، نظام مسئوليت مدني ايران آسيب‌شناسي مي‌شود. فرضيۀ ما اين است كه با درنظر گرفتن رويكردي كه در نظريۀ كوز وجود دارد مي‌توان دعاوي مطالبۀ خسارات را به نحو سريع‌تر و كم‌هزينه‌تري حل‌و‌فصل نمود تا به مراجعه به محاكم قضايي نياز چنداني نباشد. نتايج حاصل از اين تحقيق نشان مي‌دهد كه قانون‌گذار ايران در همۀ موارد اعم از آنكه هزينۀ توافق از هزينۀ به‌كارگيري تشكيلات قضايي و اداري در حل اختلافات كمتر باشد يا نه، به صورت يكسان با دعاوي مسئوليت برخورد كرده است.