دادخواهي‌هاي حق بر سلامت روان؛ از تكاپو تا حمايت

سلامت روان، افزون بر فقدان اختلالات روان، زيست مثمر در محيط اجتماعي را دربر مي‌گيرد و يكي از ابعاد مهم سلامت در معناي كلي آن است. حق بر سلامت روان با همراهي دولت‌ها به منصۀ بروز و ظهور مي‌رسد و مداخلۀ دولت‌ها نيز به جهت برخورداري از منابع و امكاناتي است كه راه دستيابي به اين حق را هموار مي‌سازد. ناكارآمدي قواي قانون‌گذار و مجري در ايجاد منابع و امكانات و رفع موانع موجود، وظيفۀ دادخواهي از حقوق پايمال‌شدۀ افراد– به‌خصوص بيماران روان- را به دوش دستگاه قضا مي‌گذارد. پرسش اين پژوهش بر ميزان و چگونگي حمايت دستگاه قضا از حق بر سلامت روان افراد استوار است كه با بررسي وضعيت بيماران روان در برخورداري از آزادي برابر با ديگران، درمان و ارتقاي آن با جستجو در آراي دادگاه اروپايي حقوق بشر، ديوان عالي ايالات متحدۀ امريكا و دادگاه سلامت روان بريتانيا انجام مي‌شود. ورود دادگاه اروپايي و ديوان عالي به پرونده‌هاي اين حوزه از باب صلاحيت كلي و در راستاي تحقق حق بر دادرسي منصفانه است. در مقابل، دادگاه سلامت روان بريتانيا كه مولود قانون سلامت روان اين كشور است، به‌عنوان نهادي مستقل در راستاي حمايت از حق بر سلامت روان گام برمي‌دارد و راه‌حل‌هاي نويني را پيش روي بيماران روان قرار مي‌دهد.