بررسي فقهي توجه به شخصيت مجرمين در تعزيرات

تعزير به عنوان يك مجازات نامعين، گسترده‌ترين واكنش عليه جرايم در سياست كيفري اسلام محسوب مي‌شود. فايده‌مند بودن تعزير به نحوه استفاده از آن در جهت تطبيق اين واكنش با شخصيت مجرمان بستگي دارد. تعزير نوعي از كيفرهاي اسلامي است كه ميزان كيفر و چگونگي آن نامعين است و بستگي به نظر و صلاحديد قاضي دارد و قاضي موظف است متناسب با شخصيت مجرم ميزان آن را تعيين نمايد به همين جهت از آن تحت عنوان قاعده التعزير بما يراه الحاكم ياد مي شود. منظور از تفريد كيفري آن است كه قاضي اختيار داشته باشد با رعايت اوضاع و احوال اجتماعي، جسمي، رواني مجرم و متناسب با شخصيت مجرم براي وي مجازات تعيين نمايد. در منابع فقهي اصل فردي كردن مجازات‌ها در تعزيرات اجرا مي‌شود. اسلام در وضع مجازات ها اهداف متعددي را مورد توجه قرار داده است كه مهم ترين آن ها بازداشتن انسان‌ها از ارتكاب جرم است. از لحاظ فلسفه مجازات ها و اهداف آن در نظام كيفري اسلام هدف از تعزيرات اصلاح و تأديب مجرم، بازسازگاري اجتماعي مجرم، متنبه نمودن ساير مردم، حفظ مصالح اجتماعي و ارزش هاي ديني و بازداشتن مجرم از تكرار جرم مي باشد. در اين مقاله پس از بررسي مفهوم‌شناسي تعزير به فلسفه تعزيرات در نظام كيفري اسلام و بررسي فقهي جايگاه تفريد كيفري در تعزيرات و تاثير نظر حاكم در تعزيرات پرداخته شده است. نوآوري مقاله حاضر از اين جهت است كه به جايگاه توجه به شخصيت مجرمين در نهاد تعزيرات از منظر فقهي مي‌پردازد.