اثر هشت هفته تمرين هوازي و عصاره بذر گشنيز بر شاخص‌هاي استرس اكسيداتيو و انرژي سلولي بافت قلب رت‌هاي نر مسموم شده با آب اكسيژنه

مقدمه: تغييرات كوچك در شاخص‌هاي اكسيداتيو و انرژي سلولي قلب احتمالاً با پيري زودرس بافت، عدم توانايي حفظ تمرينات ورزشي و بروز بيماري قلبي- عروقي در ارتباط است. بر اين اساس هدف تحقيق حاضر بررسي تأثير هشت هفته تمرين هوازي و عصاره بذر گشنيز با دو دوز 5 و 10 ميلي‌گرم بر نشانگران استرس اكسيداتيو و مقادير ATP عضله قلبي رت هاي مسموم شده با آب اكسيژنه بود.روش كار: 42 سر موش نر سالم بالغ بطور تصادفي در هفت گروه 1) كنترل 2) مسموميت، 3) H2O2+ تمرين، 4) H2O2+ mg/kg 5 عصاره بذر گشنيز (مكمل يك)، 5) H2O2+ mg/kg 10 عصاره بذر گشنيز (مكمل دو)، 6) H2O2+ تمرين+ مكمل يك و 7) H2O2+ تمرين+ مكمل دو جايگزين شدند. در طي يك هفته گروه‌ها با دريافت mg/kg 100 آب اكسيژنه بصورت صفاقي مسموم شدند. در ادامه گروه‌هاي هدف به مدت هشت هفته (5 جلسه 60 دقيقه‌اي در هفته) روي نوارگردان و با دوزهاي 5 و 10 ميلي‌گرم به ازاي هر كيلوگرم عصاره بذر گشنيز تحت مداخله قرار گرفتند. در پايان ميزان غلظت شاخص‌هاي ATP، MDA و PAB با استفاده از روش الايزا سنجش و دادهها توسط آزمون تحليل واريانس دوطرفه و آزمون تعقيبي بن فروني در سطح معناداري 0.05 تحليل شد.يافته‌ها: مسموميت با H2O2 موجب كاهش معنادار آدنوزين تري فسفات (ATP) و افزايش معنادار مقادير مالون دي آلدئيد (MDA) و توازن پرواكسيدان– آنتي اكسيدان (PAB) بافت قلبي شد (0.001=P). نتايج آزمون تحليل واريانس نشان‌دهنده اثر كاهشي تمرين هوازي بر مقادير MDA (P=0.009) و PAB (P=0.008) بود، در حاليكه اثر معناداري بر غلظت ATP نداشت (0.224=P). از طرفي مصرف دو دوز عصاره بذر گشنيز اثر معناداري بر توازن پرواكسيدان- آنتي اكسيدان نداشت (0.257=P)، در حاليكه مصرف آن‌ها باعث افزايش معني‌دار غلظت ATP شد (0.006=P). نتايج آزمون بن فروني نشان داد تنها مصرف 10 ميلي‌گرم دوز عصاره بذر گشنيز موجب كاهش معنادار غلظت MDA شد (0.05 P). در بررسي اثرات تعاملي بيشترين كاهش معنادار MDA هنگام تركيب 10 ميلي‌گرم دوز عصاره با تمرين هوازي قابل مشاهده بود (0.001=P)، در حاليكه اين اثر در مورد ساير متغيرها ديده نشد.نتيجه گيري: علي‌رغم اينكه هشت هفته تمرين هوازي راهكار مناسبي براي تعديل تغييرات شاخص‌هاي اكسيداتيو ناشي از مسموميت با آب اكسيژنه محسوب مي‌شود، اين مداخله اثر معناداري بر ميزان انرژي سلولي ميوكارد ندارد. از طرفي اثرات عصاره بذر گشنيز احتمالاً در مواردي وابسته به دوز مصرفي است. همچنين تركيب تمرين هوازي با دوزهاي عصاره بذر گشنيز داراي اثرات مفيد يكساني بر همه شاخص‌هاي بافت قلب نيست.