مقايسه تطبيقي تهديدات امنيتي در گفتمان متعارف و متعاليه

پيچيدگي و انتزاعي بودن تهديد باعث شده تا انديشمندان و نظريه پردازن نسبت به تبيين آن نظرات گوناگوني ارائه دهند هركدام از نظريه پردازان، اين موضوع را با ابعاد و شاخص هاي مختلفي مورد تعريف قرار داده اند كه به رغم وجود برخي افتراغ اما اشتراكات متعددي در آن يافت مي شود. اين مقاله، از منظر دو گفتمان؛ اول گفتمان متعارف كه برگرفته از تعاريف و آراء انديشمندان و نظريه پردازان مختلف كه در مقام مقايسه تطبيقي، تهديد را از ديدگاه عقلانيت گرايي، انتقادي، سازنده گرايي، كپنهاك، جهان سوم و نابرابري و دوم گفتمان متعالي كه برگرفته از آيات قرآن و نظرات امامين انقلاب مي باشد را به روش توصيفي مورد مطالعه قرار داده است. براساس نتايج به دست آمده، بارزترين منابع و ويژگي تهديدات از نظر رئاليست ها: نظامي، ملموس، مستمر، دولت محوري و سرزميني بودن آنهاست. در نظريه هاي انتقادي تهديدات غيرسرزميني بوده و صرفاً عيني، قابل مشاهده، دايمي و ثابت نيستند. از منظر سازنده گرايي؛ تهديدات ثابت و دايمي نبوده و قبل از آنكه مادي و فيزيكي باشد، غيرمادي و اجتماعي است. از نگاه  كپنهاك، تهديد به ابعاد سياسي، اقتصادي، نظامي، اجتماعي و زيست محيطي تفكيك شده و دغدغه هاي امنيتي دولت، لزوماً همان دغدغه هاي امنيتي جامعه نيست. همچنين مشكلات امنيتي و تهديدات در نظر جهان سوم ريشه در ماهيت در حال توسعه بودن و ارتباط و تعامل آنها با ساير دولتها دارد و در نهايت جوهره اصلي رويكرد، نابرابري آن است كه نابرابري در اشكال و ابعال مختلف آن، مشكل و معضل اصلي انسانهاست. در گفتمان متعالي تهديد از منظر قرآن و پيامبرگرامي اسلام(ص) به عوامل اساسي و زير بنايي از جمله: استكبار، حاكميت طاغوت، ظلم، تجاوز و ارعاب و توجه به سعادت دنيا و عقباي انسان مي پردازد و از نظر امامين انقلاب با نگاه قرآني به موضوعاتي از جمله: فردي و سازماني، مادي و معنوي، منطقه اي و بين المللي در ابعاد هفتگانه پرداخته مي شود. اين مقاله قصد دارد تا مقايسه اي تطبيقي بين نظريه هاي موجود در گفتمان متعارف و گفتمان متعالي را ارائه دهد و به اين سؤال پاسخ دهد كه چه وجه اشتراك و يا تمايزي از نظر تطابق بين اين دو گفتمان وجود دارد. اين تحقيق به روش توصيفي و داده هاي تحقيق به طريق مطالعه كتابخانه اي و پويش هاي اينترنتي گردآوري شده است.