بررسي حجم آب آبياري و بهره وري آب كاربردي در مزارع جو استان خراسان رضوي (سبزوار و نيشابور)

با توجه به سطح زيركشت و اهميت اقتصادي توليد جو در استان خراسان رضوي، بررسي حجم آب آبياري و بهره وري آب براي توليد اين محصول استراتژيك ضرورت دارد. بدين منظور 24 مزرعه در دو منطقه سبزوار و نيشابور به گونه اي انتخاب شدند كه عوامل مختلف از جمله روش آبياري، سطح مالكيت، پراكنش مناسب و كيفيت آب آبياري را پوشش دهند. با پايش دقيق برنامه آبياري مزارع منتخب، ميزان آب آبياري در طول فصل رشد اندازه گيري گرديد. در انتهاي فصل رشد و پس از تعيين ميزان عملكرد محصول، مقادير بهره وري آب آبياري و بهره‌وري آب كاربردي (آبياري + بارندگي موثر) تعيين شد. در ادامه حجم آب داده‌شده، با نياز ناخالص آبياري برآورد شده از روش پن من-مانتيث با استفاده از داده هاي هواشناسي ده سال اخير و سند ملي آب مقايسه شدند. نتايج نشان داد كه حجم آب آبياري جو در مناطق مورد مطالعه از 2393 تا 7911 متغير و ميانگين وزني آن (بر اساس مساحت كشت مناطق) 4593 مترمكعب در هكتار بود. در حاليكه ميانگين نياز ناخالص آب آبياري جو در مناطق مورد مطالعه به روش پن من-مانتيث با استفاده از داده هاي هواشناسي ده سال اخير و سند ملي آب به ترتيب 9111 و 8489 مترمكعب درهكتار بود. ميانگين عملكرد جو در مزارع منتخب از 1600 تا 5600 متغير و ميانگين وزني آن 2310 كيلوگرم‌درهكتار بود. بهره وري آب آبياري نيز در مزارع منتخب از 0/24 تا 2/34 متغير و ميانگين وزني آن 0/58 كيلوگرم‌برمترمكعب تعيين شد. بهره وري آب كاربردي در مزارع منتخب از 0/21 تا 1/57 متغير و ميانگين وزني آن 0/45 كيلوگرم‌ بر مترمكعب تعيين شد.