بررسي سياست دولت پهلوي اول نسبت به بازگشت مهاجران ايراني از شوروي

مهاجرت از پديده‌هايي است كه جامعۀ ايراني قاجار از دورۀ ناصرالدين‌شاه با آن روبرو شده‌است.جدايي مناطق جنوبي قفقاز از ايران درنتيجۀ جنگ‌هاي ايران و روس باعث شد كه اين مناطق سرنوشتي متفاوت با ديگر مناطق ايران پيدا كنند و مقصدي براي ايرانيان مهاجر باشند. بيشتر اين مهاجرين را كارگراني تشكيل مي‌دادند كه به دليل شرايط موجود در ايران و همچنين موقعيت كاري بهتر در اين مناطق به‌صورت فصلي و يا دائمي راهي اين مناطق مي‌شدند. با انقراض حكومت قاجار و انقلاب كمونيستي در روسيه، از سطح اين مهاجرت‌ها كاسته شد و مهاجرت‌ها شكل بازگشت به ايران را به خود گرفت. در اين پژوهش در پي پاسخ به اين پرسش خواهيم بود كه سياست دولت پهلوي در واكنش به  بازگشت اتباع ايراني از شوروي چه بوده‌است. مفروض پژوهش اين است كه فشارهاي وارده بر اتباع ايراني از سوي شوروي و همچنين بهبود وضعيت اشتغال و معيشت در ايران باعث رجعت دوبارۀ اين مهاجران به ايران شد و دولت پهلوي نيز علي‌رغم مشكلات ناشي از بازگشت اين مهاجران، بستر لازم را براي اين امر مهيا نمود. در اين تحقيق از روش توصيفي – تبييني استفاده‌ شده و تلاش مي‌شود با استفاده از اسناد و منابع كتابخانه‌اي تا حد امكان جوابي مناسب براي اين سؤال يافته شود.