تبيين جايگاه ايران در مقايسه با نفوذ گسترده بازيگران جهاني در منطقه راهبردي قفقاز جنوبي

منطقه قفقاز جنوبي، فارغ از چالشهاي سياسي امنيتي؛ بعنوان دريچه‌اي براي تعاملات فرهنگي، اقتصادي تجاري و جغرافياي سياسي به شمار مي آيد و بسياري از كارشناسان بر اهميت ژئوپلوتيك، ژئواكونوميك و ژئواستراتژيك اين منطقه صحه گذاشته و بر اين موضوع كه جهت بهره برداري از مزيتهاي اين منطقه بايد حوزه نفوذ خود را از جهات گوناگون افزايش دهند، تأكيد كرده اند. در اين راستا، هدف مقاله بررسي و تبيين جايگاه ايران در مقايسه با نفوذ گسترده بازيگران جهاني و ماهيت نقش آفريني هريك از آنها در منطقه راهبردي قفقاز جنوبي در نظر گرفته شد. براي اين منظور، با بهره گيري از مطالعات اسنادي و كتابخانه اي، ابتدا از بين بازيگران منطقه اي و فرامنطقه اي 12 كشور، نهاد، سازمان يا اتحاديه شناسايي و طبق گزارش ها و پژوهشهاي مختلف نقشها و اقداماتي كه هر يك بازيگران در اين منطقه ايفا مي كنند، تشريح و ماهيت آنها تبيين گرديد. يافته ها نشان داد كه 12 نقش فرعي و اقدام شناسايي شده از سوي بازيگران منطقه اي و فرامنطقه اي در 3 دسته كلي اقتصاد تجاري؛ نظامي راهبردي امنيتي اطلاعاتي؛ و ژئوپلوتيك قرار مي گيرد. از طرفي تحليل تبادلات تجاري كشورهاي منطقه قفقاز جنوبي نشان داد كه جايگاه ايران بعنوان يك كشور منطقه اي كه با 2 كشور اصلي قفقاز جنوبي يعني «ارمنستان» و «جمهوري آذربايجان» مرز مشترك دارد نسبت به روسيه و تركيه بعنوان بازيگران منطقه اي؛ و آمريكا، چين، كشورهاي اروپايي و رژيم اشغالگر قدس بعنوان بازيگران فرامنطقه اي كه عمدتاً عضو جي20 هستند، كمرنگ تر شده و نيازمند تقويت جايگاه خود در منطقه است.