تحليل روند ماهانه تغييرات تبخير- تعرق در اقليم ‌هاي مختلف ايران

برآورد تبخير- تعرق پتانسيل از اهميت فراواني در مديريت منابع آب برخوردار است. با توجه به اهميت تعيين روند تبخير- تعرق در برنامه‌ريزي منابع آب، در اين مطالعه، روند تغييرات ماهانه تبخير- تعرق در ۷۹ ايستگاه در پهنه‌ي جغرافيايي ايران بررسي گرديد. با تحليل پراكنش مكاني تبخير- تعرق با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي، روند تغييرات آن نيز مورد بررسي قرار گرفت. نتايج تحليل روند تبخير- تعرق طي سال‎هاي 1995 تا 2016 و پياده‎سازي آزمون من-كندال و شيب خط سن به صورت ماهانه نشان داد كه روند حاكم بر اين ايستگاه‎ها طي ماه‎هاي مختلف سال از الگوي يكساني تبعيت نمي‌كند؛ به نحوي كه بعضي از ايستگاه‎ها در سراسر سال فاقد روند هستند و بعضي ديگر در بعضي ماه‌ها داراي روند صعودي و در ماه‌هاي ديگر بدون روند مي‌باشند. بعضي از ايستگاه‎ها در بعضي ماه‌ها داراي روند معنادار نزولي و در ماه‌هاي ديگر فاقد روند هستند. روند افزايشي بيشتر در مناطق سردسير و نواحي كوهستاني كشور به چشم مي‌خورد اما روند كاهشي در مناطق گرمسير مركزي و شرقي كشور وجود دارد. در نگاه كلي‌تر، درصد ايستگاه‌هاي بدون روند از حدود ۶۸ درصد در فصل تابستان تا حدود ۸۶ درصد در فصل پاييز تغيير مي‌كند. به طور متوسط، حدود ۷۸ درصد ايستگاه‌ها داراي وضعيت ثابتي در پديده تبخير- تعرق بوده‌اند. از ميان ۲۲ درصد باقيمانده ايستگاه‌ها، حدود ۱۵ درصد داراي روند افزايشي هستند و اين روند افزايشي، بيشتر به فصول بهار و تابستان باز‌مي‌گردد. اين بدان معني است كه نياز آبي گياهان در فصولي كه بارندگي كمتر است، رو به افزايش است.