اثرات خشكسالي بر منابع آب زيرزميني آبخوان شمال درياچه اروميه با استفاده از شاخص SPI

رخداد تغيير اقليم در دهه‌هاي اخير باعث وقوع خشكسالي‌هاي بلندمدت در مناطق مختلف جهان به خصوص كشور ايران شده است و همين امر كاهش محسوس آب‌هاي زيرزميني را در پي داشته است. در اين مطالعه اثرات خشكسالي بر منابع آب زيرزميني آبخوان تسوج واقع در شمال درياچه اروميه با استفاده از نمايه خشكسالي SPI مورد بررسي قرار گرفت. جهت بررسي رابطه خشكسالي و مقادير آب زيرزميني منطقه از نمايه استاندارد آب زيرزميني GRI كمك گرفته شد. در اين مقاله از سه ايستگاه باران‌سنج تسوج، شرفخانه و خوي به عنوان سه ايستگاه شاخص منطقه كه داراي آمار بارش بلندمدت 50 ساله هستند، استفاده شد. نمايه خشكسالي بدست آمده حاكي از روند كاهشي نمايه خشكسالي از سال 1376 به بعد است. با تحليل همبستگي نمايه خشكسالي SPI و نمايه استاندارد آب زيرزميني GRI در منطقه مشخص شد كه بين دو نمايه براي مقياس زماني 48 ماهه تسوج، 12 ماهه شرفخانه و 24 ماهه خوي، همبستگي معني‌دار وجود دارد. علاوه بر آن نمودار روند كاهشي دو نمايه حاكي از شديدتر بودن كاهش نمايه آب زيرزميني GRI نسبت به نمايه خشكسالي SPI در سال‌هاي اخير است كه اين امر را مي‌توان نتيجه تأثير غيرمستقيم عوامل اقليمي ديگر مثل افزايش دما و تبخير و عامل مستقيم انساني مثل استفاده بي‌رويه از آب زيرزميني منطقه دانست. براي بدست آوردن رابطه بين اين دو نمايه، مدل رگرسيون چندمتغيره بين نمايه GRI و سه نمايه خشكسالي SPI در مقياس‌هاي زماني 48 ماهه تسوج، 12ماهه شرفخانه و 24 ماهه خوي برازش شد. نتايچ جدول تحليل واريانس مدل رگرسيوني با مقدار 106.3=F نشان‌دهنده اعتبار مدل است و با توجه به مقدار ضريب تعيين مدل رگرسيوني، اثر خشكسالي در منطقه 49.9 درصد تعيين شده است.