ارزيابي تنوع ژنتيكي و شناسايي ارتباط خصوصيات دانه با نشانگر‌هاي SSR و SCoT در لوبيا

تحقيق حاضر به‌منظور ارزيابي تنوع ژنتيكي 18 رقم و لاين اميد‌بخش لوبيا و شناسايي نشانگرهاي آگاهي‌بخش SSR و SCoT مرتبط با 14 خصوصيت دانه شامل تعداد دانه در غلاف، وزن 100 دانه، طول دانه، عرض دانه، پروتئين خام، قند محلول كل، نشاسته، ميزان چربي، خاكستر، غلظت آهن، كلسيم، منيزيوم، روي و اسيد اورونيك انجام شد. ميزان محتواي چند‌شكلي (PIC) براي نشانگر SSR از 0.2 تا 0.5 با متوسط 0.39 و براي نشانگر SCoT بين 0.19 تا 0.42 با ميانگين 0.34 متغير بود. ميانگين كل قدرت تفكيك نشانگر SSR و SCoT به‌ترتيب برابر 1.54 و 5.34 بود كه مي‌تواند بيانگر مناسب‌تر بودن نشانگر SCoT نسبت به نشانگر SSR براي بررسي تنوع ژنتيكي در ژنوتيپ‌هاي مورد مطالعه‌ي لوبيا باشد. با دندروگرام حاصل از تجزيه خوشه‌اي با استفاده از هر دو نشانگر، ژنوتيپ‌هاي لوبيا به سه گروه متفاوت دسته‌بندي شدند. تجزيه به مختصات اصلي براي نشانگر SSR نشان داد كه مجموع تغييرات توجيه شده توسط دو مؤلفه اول برابر با 59.05 درصد و براي نشانگر SCoT تنها 25.43 درصد بود كه اين موضوع مي‌تواند نشان‌دهنده پراكنش بهتر نشانگرهاي SCoT نسبت به نشانگرهاي SSR در سطح ژنوم لوبيا باشد. تجزيه واريانس مولكولي بر اساس گروه‌بندي حاصل از تجزيه خوشه‌اي نشان داد كه تنوع داخل گروه بر اساس نشانگرهاي SSR و SCoT به‌ترتيب برابر با 89 و 78 درصد بود. نتايج تجزيه رگرسيون بين نشانگرهاي مورد بررسي و خصوصيات دانه لوبيا نشان‌دهنده‌ي وجود ارتباط معني‌دار هر نشانگر با چندين صفت مورد بررسي بود كه اين موضوع مي‌تواند بيانگر ارتباط يا پيوستگي مكان‌هاي نشانگري باشد. دوازده صفت از 14 خصوصيت مورد بررسي دانه لوبيا با حداقل يك نشانگر مولكولي ارتباط معني‌دار نشان دادند.