بررسي شهرها و كشورها در مقامات حميدي

بررسي شهرها و كشورها در مقامات حميديچكيده مقامات حميدي يكي از كتاب‌هاي منثور فني ادبيات فارسي است كه قاضي‌حميدالدين در قرن ششم آن را در ۲۴ مقامه نگاشته است. يكي از محتويات اين كتاب كه در اين پژوهش شايان توجه است، ذكر نام كشورها و شهرهاست؛ البته بعضي از آن شهرها و مكان‌ها تغيير نام داده و بعضي ديگر از سرزمين پهناور ما جدا شده‌اند؛ ازاين‌رو پرداختن به ذكر نام شهرها و كشورها و جغرافياي شهري در اين كتاب به‌لحاظ اسناد تاريخي سرزمين پهناور ما پراهميت است. اين پژوهش با روش تحليل محتوا و با ابزار كتابخانه به معرفي مكان‌هاي جغرافيايي اشاره‌شده در مقامات حميدي مي‌پردازد. بايد گفت كه مطالب جغرافيايي در مقامات حميدي نسبت به كتاب‌هايي چون المسالك و الممالك اهميت كمتري دارد؛ اما پرداختن بدان شهرها و كشورها چه واقعيت خارجي داشته باشد و چه محصول ذوق و ذهن خلاق نويسنده باشد، خالي از لطف نيست. هدف اصلي مقالۀ پيش رو معرفي شهرها، كشورها و مكان‌هاي ذكرشده در مقامات قاضي‌حميد‌الدين است؛ چراكه كتاب‌هاي ادبي به‌نوبۀ خود بستري مناسب را براي تحليل و بررسي جنبه‌هاي متفاوتي از آثار ادبي فراهم مي‌سازند. بررسي‌هاي اين مقاله نشان مي‌دهد مكان‌هاي جغرافيايي مانند فلسطين، چين، سوريه و عراق كه امروزه از نظر سياسي براي كشور ما مهم است، در اين كتاب از نگاه نويسنده دور نمانده است.