بررسي كارايي بازار كالا در ايران با استفاده از مدل هزينه حمل كالا

عملكرد بازارهاي كالا بر تورم و نوسانات بازار نقد و عمليات سفته بازي تاثيرگذار است. با افزايش كارايي بازار فرصت‌هاي آربيتراژ حذف شده و نوسانات قيمت كنترل مي‌گردد. اين مقاله كارايي بازار كالا از طريق مدل رگرسيون اكومتريك كه مدل هزينه حمل كالا ناميده مي‌شود، مورد آزمون قرار داده است. كارايي بازار از طريق بررسي ارتباط ميان قيمت آتي كالا با قيمت بازار دارايي پايه و از طريق سري زماني رفتار قيمت در بازار اندازه گيري شده است. اين مدل پيشنهادي، براي كارايي بازار در مقايسه با ساير مدل هاي جايگزين شده (مانند نسبت واريانس و آزمون جاركوبرا) كه تنها به رفتار قيمت بازار كالا توجه نموده است، برتري دارد. مرور ادبيات موجود به فقدان مطالعاتي كه از مدلهاي آماري قوي براي ارزيابي بازارهاي كالا در اقتصادهاي نوظهور استفاد ه مي‌كند، سخن به ميان مي‌آورد. براين اساس ديتاهاي معاملات زيره، زعفران و سكه طلا از بورس كالاي ايران در يك دوره 360 روزه جمع آوري شده و از طريق مدل هزينه حمل كالا به صورت عملي مورد آزمون قرار گرفته است. نتايج حاكي از ناتواني بازار در كشف قيمت قراردادآتي و عدم همگرايي قيمت بازار دارايي پايه و قيمت قراردادآتي بر رد كارايي بازار دلالت دارد.