پويايي هاي توسعه فاوا، توسعه مالي و رشد اقتصادي: كاربرد منطق فازي و تصحيح خطاي پانل

بررسي رابطه ميان توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات (فاوا)، توسعه مالي و رشد اقتصاد همواره مورد توجه محققان و سياست‌گذاران بوده است و به دليل اختلاف ديدگاه در تاثير آنها و تنوع نحوه الگو و مدلسازي مطالعات در اين حوزه، پژوهش‌ها به نتايج واحدي منتج نشده و از سوي ديگر با توسعه فناوري و معرفي منطق فازي، روش‌هاي مدلسازي توسعه يافته و امكان تجميع نظر خبرگان در يك سيستم استنتاج هوشمند مبتني بر خرد جمعي جهت ايجاد شاخص‌هاي توسعه فاوا و توسعه مالي اكنون وجود دارد. بر اين اساس در اين مطالعه پس از تجميع نظر خبرگان در يك پايگاه دانش كه از 414 پرسشنامه در خصوص روابط زيرشاخص‌هاي سازنده توسعه مالي و توسعه فاوا ساخته شد، شاخص‌هاي فازي توسعه مالي و توسعه فاوا به كمك سيستم استنتاج تطبيقي ممداني( MFIS) برآورد و سپس به بررسي وجود روابط عليت كوتاه مدت و بلند مدت بين توسعه فاوا، توسعه مالي و رشد اقتصادي در قالب الگوي تصحيح خطاي پانل با در نظر گرفتن اثرات همبستگي مشترك پويا(DCCE ) با استفاده از داده‌هاي استاني سالانه طي دوره زماني 1380 تا 1398پرداخته شد. پس از تجميع نظر خبرگان و ايجاد شاخص‌هاي فازي، تنها در حالت كوتاه مدت رابطه عليت يك طرفه مثبت، از توسعه فاوا به رشد اقتصادي تاييد شد.