پيش‌ نگري بارش ‌هاي فرين در حوضه درياچه اروميه تحت شرايط تغيير اقليم

سطح آب و وسعت درياچه اروميه در طي سال هاي اخير نسبت به ميانگين بلند مدت، كاهش چشمگيري داشته و ادامه حيات آن را با تهديد جدي مواجه كرده است. لذا بررسي دقيق وضعيت بارش حوضه و پيش نگري آن در آينده به‌عنوان يكي از مهم‌ترين متغيرهاي اقليمي اثرگذار در برنامه ريزي هاي آينده ضروري است. اين پژوهش با هدف بررسي وضعيت بارش هاي فرين حوضه درياچه اروميه در آينده نزديك انجام شده است. براي اين منظور از داده هاي بارش پنج مدل از پروژه مقايسه مدل‌هاي جفت‌شده فاز ششم (CMIP6) تحت سه سناريو SSP1-2.6، SSP3-7.0 و SSP5-8.5 طي دوره تاريخي (2014-1990) و آينده نزديك (2050-2026) با تفكيك افقي 0/5 درجه قوسي استفاده شده است. براي كاهش خطاي مدل هاي منفرد، يك مدل همادي (CMIP6-MME) بر اساس روش ميانگين گيري بيزين (BMA) از مدل‌هاي منفرد توليد شد. درستي مدل هاي منفرد CMIP6 و مدل CMIP6-MME با دو سنجه ميانگين اريبي خطا (MBE) و مجذور ميانگين مربعات خطاي بهنجار شده (NRMSE) مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد مدل هاي منفرد در برآورد بارش در حوضه درياچه اروميه كم برآوردي دارند. مدل همادي توليد شده مقدار دو سنجه MBE و NRMSE را در سطح حوضه به مقدار قابل توجهي كاهش داد كه بر اين اساس نسبت به مدل هاي منفرد از كارايي بالاتري برخوردار است. يافته ها بيانگر آن است كه، حوضه درياچه اروميه روزهاي همراه با بارش سنگين و خيلي سنگين بيش تري را در آينده نزديك تجربه خواهد نمود. شدت بارش روزانه در بخش هاي بزرگي از حوضه، بخصوص در مناطق غربي و شمالي، روند افزايشي خواهد داشت. بطور كلي ريسك ناشي از بارش هاي سيل‌آسا در حوضه درياچه اروميه در دوره آينده نزديك بسيار محتمل است كه لازم است برنامه هاي اقدام اقليمي و پيش گيرانه همانند مديريت ريسك اقليمي در اولويت برنامه‌ريزي هاي مرتبط با اين منطقه باشد.